Европа Трамптын Иранга каршы согушунда көңүлүн калтырды
Европа Трамптын Иранга каршы согушунда көңүлүн калтырды
Жаңылык:
Испаниянын тышкы иштер министри Хосе Мануэль Альбарес 2026-жылдын 19-мартында, бейшемби күнү, «Европа Биримдиги бир тараптуу согушка каршы турууга милдеттүү, бул биздин согуш эмес жана бизге ал тууралуу билдирилген эмес» деп баса белгиледи. Ал ошондой эле «бул жаңжал азыр энергия бааларынын өсүшүнөн жапа чегип жаткан европалыктарга таасир этүүдө» деп айтты.
Комментарий:
Америка жана яхудий түзүмүнүн Иранга каршы согушуна карата эл аралык майданда позициялардын ачык айырмачылыгы байкалууда. Бул абалда Европа Биримдигине кирген мамлекеттердин согушка катышуудан кескин баш тарткан позициясы өзгөчө көрүнүп, бул согуш европалык согуш эмес экенин баса белгилеп жатат.
Өткөн февралдын аягында Иранга каршы агрессия башталгандан бери, Европа Биримдигинин тышкы саясат боюнча жооптуу өкүлү согушту токтотууга чакырып, чечим дипломатиялык жол менен болушу керек экенин баса белгиледи. Ошондой эле Европа тарап чыңалууну басаңдатуу аракеттерине салым кошууга даяр экенин билдирип, бирок аймакка аскер жиберүүдөн баш тартты.
Андан кийин да европалык лидерлер Американын кысымына карабастан согушка кошулуудан баш тартышты. Алар негизги артыкчылык Жакынкы Чыгышта жаңы согушка аралашуу эмес, экономикалык туруктуулукту жана энергия коопсуздугун камсыз кылуу экенин белгилешти.
Трамп Ормуз кысыгын коопсуздандыруу боюнча жардам сураган учурда (бул кысык аркылуу дүйнөлүк мунай өндүрүшүнүн 20% өтөт), Испания, Британия жана Италия баш болгон бир катар европалык өлкөлөр ал жакка аскер күчтөрүн же деңиз кемелерин жөнөтүүдөн баш тартышты. Ошону менен бирге алар саясий чечимдердин зарылдыгын баса белгилеп, жаңжалдын аймактык деңгээлде кеңейүү коркунучу бар экенин эскертишти.
Европанын согушка карата акыркы позицияларынын бири катары Испания тышкы иштер министринин билдирүүсү өз өлкөсүнүн көз карашын дагы бир жолу тастыктады. Бул позиция Америка жана яхудий түзүмү менен бир катарда туруудан баш тартууда эң ачык жана чечкиндүү позициялардын бири болуп саналат.
Бул европалык позиция согуштун кесепеттеринен, айрыкча энергия бааларынын өсүшүнөн жана жаңы качкын толкундарынын пайда болуу ыктымалдыгынан улам күчөгөн тынчсыздануулар шартында пайда болду. Ошол эле учурда бул Америка менен Европа ортосундагы ажырымды, ошондой эле Трамптын эң жакын союздаштарын Иранга каршы согушка тартуудагы ийгиликсиздигин көрсөтөт. Бул болсо Трамптын абалын, айрыкча анын күчтөрү согушту чечкиндүү аяктай албай жаткан шартта, Иран тарабынан яхудий түзүмүнө, америкалык базаларга жана аймактагы энергия объектилерине соккулар уланып жатканда анын абалын ого бетер оорлотууда.
Ахмад Саъд
