Индияда мусулмандар намаз окуганы үчүн камакка алынууда
Индияда Барейли округунун полициясы бош турган үйдө намаз окуган деп шектелген 12 мусулман эркекти кармаган. Аларга коомдук тартипти бузуу боюнча берене менен иш козголуп, кийин алар сотко жеткирилип, сот аларды күрөө менен бошоткон.
Мусулмандардын намаз окуп жатканын көрсөткөн видео интернетте тез эле тарап кеткен. Айыл тургундарынан арыздар түшкөндөн кийин полиция тарабынан кармоолор жүргүзүлгөн. Полициянын айтымында, айылдын көптөгөн жашоочулары полиция бөлүмүнө келип, аймакта бош үйдө намаз окулуп жатканын билдиришкен. Андан кийин полиция окуя болгон жерге барып, 12 адамды кармаган. Полиция кызматкерлеринин сөзүнө караганда, коомдук тартипти сактоо максатында мыйзамда каралган алдын алуучу чаралар колдонулуп, натыйжада бир нече адам кармалган.
Мусулман жамаатынын мүчөлөрү жана көптөгөн активисттер бул кармоолорго байланыштуу таң калуусун жана тынч жамааттык намаз кантип коомдук тартипти бузушу мүмкүн экенине тынчсыздануусун билдиришти. Бул окуя тынч, кыска убакытка созулган намазды мыйзам бузуу катары кароонун негиздүүлүгүнө байланыштуу бир катар суроолорду жаратты. Тынчсыздануусун билдиргендер мындай намаздар адатта тынч өтөрүн, болгону бир нече мүнөт гана созуларын жана көбүнчө жакын жерде мечиттер же атайын намаз окуй турган жайлар жок болгондуктан жасаларын белгилешет.
Индияда Нарендра Моди 2014-жылы бийликке келгенден бери өлкөдөгү мусулмандардын абалы кескин түрдө начарлады. Хиндутва идеологиясына таянган бийликтеги BJP партиясынын саясаты мусулмандарды — өлкөдөгү эң ири диний азчылыкты — системалуу кысымдын объектисине айлантты.
Өлкө боюнча диний негиздеги зомбулук күчөдү, анын ичинде «ыйык уйларды коргоо» деген шылтоо менен жасалган жазалоолор көбөйдү. Мындай окуялардын басымдуу бөлүгүндө жабырлануучулар мусулмандар болуп, күнөөлүүлөр таптакыр жоопкерчиликке тартылбай же шарттуу гана жаза алышты. Ошол эле учурда бийлик өкүлдөрүнүн арасынан да ачык мусулмандарга каршы чакырык кескин көбөйдү.
Мамлекеттик саясат бул багытты ого бетер күчөттү. 2019-жылы кабыл алынган Жарандык тууралуу мыйзам мусулмандарды жарандыкты жөнөкөйлөтүлгөн тартипте алуу мүмкүнчүлүгүнөн четтетип, теңчилик принцибин түздөн-түз бузду. Айрым штаттарда «сүйүү жихады» деп аталган мыйзамдар мусулмандарды куугунтуктоо жана алардын жеке жашоосуна кийлигишүү үчүн колдонулууда.
Тынч диний ибадаттын өзү да барган сайын коомдук тартипке коркунуч катары бааланып жатат. мусулмандар жамаат намазын окуганы үчүн кармалып, мечиттер бузулуп, диний жыйындарга чектөөлөр коюлууда. Бул аракеттер коркуу жана маргинализация чөйрөсүн жаратты.
Бийлик «бардыгы үчүн теңчилик» жөнүндө билдирүүлөрдү жасаганы менен, чындык башкача көрүнөт. Модинин доорунда мусулман жамааты барган сайын дискриминацияга, зомбулукка жана укуктук жактан басымга туш болууда.
Харун Абдулхак
