Орозо – бул калкан

Бисмиллаахи рахманир рахиим

Асыл хадис менен

Орозо – бул калкан

Урматтуу бир туугандар “Асыл хадис менен” берүүбүздүн жаңы чыгарылышын жакшы салам менен баштайбыз. Аллахтын тынчтыгы, ырайымы жана берекеси сиздер менен болсун.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ: “الصِّيَامُ جُنَّةٌ، فَلاَ يَرْفُثْ وَلاَ يَجْهَلْ، وَإِنِ امْرُؤٌ قَاتَلَهُ أَوْ شَاتَمَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ. مَرَّتَيْنِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ، يَتْرُكُ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ وَشَهْوَتَهُ مِنْ أَجْلِي، الصِّيَامُ لِي، وَأَنَا أَجْزِي بِهِ، وَالْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا”. سنن ابن ماجه

Абдулла бин Маслама Маликтен, ал Абу Хурайрадан (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) айтты: “Орозо – калкан, андыктан ал уят сөз сүйлөбөсүн жана акылсыз (күнөө) иш кылбасын. Эгер кимдир бирөө аны менен уруша кетсе же аны кемсинтсе, эки жолу: “Мен орозомун” деп айтсын. Жана жаным колунда болгон Затка ант берем, орозо кармаган адамдын оозунан чыккан жагымсыз жыт Алла Таала үчүн мисктин жытынан да жагымдуу. Ал Менин ыраазычылыгым үчүн тамак-ашын, суусундугун жана каалоолорун таштайт. Орозо Мен үчүн жана Мен анын сыйлыгын берем. Жакшылык он эсе көп (берилет)”. (Сунан Ибн Мажа).

Урматтуу бир туугандар:

Эң жакшы сөз – бул Улуу Аллахтын сөзү, ал эми эң жакшы жол – бул Анын Пайгамбары Мухаммад (с.а.в)дын жолу. Бул асыл хадис бизди Аллахтын алдындагы ушул улуу жана берекелүү айда эмнелерден этият болушубуз керек болгон маселелерге багыттайт. Аллахтын элчиси (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун), орозо калкан, башкача айтканда, биз үчүн коргоо жана кыямат күнү биз үчүн далил экенин айтат. Бизге орозону жаман сөздөрдөн жана наадандык менен кылып койо турган күнөөлөрдөн алыс болуу менен тутуу буйрулган, ошондо бизден орозону парз кылган Аллах Таалага баш ийбестик жана бузукулук иштер чыкпайт. Жана биз атайылап ката кетирүүдөн жана өзүбүз каалаган  нерсени эмес, Аллах Таала буйруган нерсени аткарууга өзгөчө көңүл бурушубуз керек. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун) бул айда кимдир бирөө биз менен урушкусу келсе же сөз менен да, иш менен да бизди кыжырданткан бир нерсе кылса да туура жүрүм-турум сакталышы керектигин эскерткен. Орозобузга жаман сөздөр жана наадандык менен кылынган иш аркылуу күнөө аралашпоосу үчүн бизди ката кетирүүдөн сактаган нерсе, башкача айтканда, “Мен орозомун”, башкача айтканда, мен Жаратканыма жакындаткан улуу иш жасап жатам деп айтуу. Мен бир эле учурда жеп-ичүүдөн жана күнөө кылуудан алысмын деп айтуу. Бизден бул ишти Кудуреттүү Аллах үчүн кылып жатканыбызды баса белгилөө үчүн, урушкусу келип жатканды токтотуш үчүн эки жолу айтуу талап кылынды.

Бул хадис орозо кармаган адам билген жана кыжаалат абалда болушу мүмкүн болгон нерсеге, башкача айтканда, орозо учурундагы ооздун жытына ишарат кылат. Улуу Пайгамбар (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун) бул жыт жагымсыз болгону менен, Аллахтын алдында миск жытынан да жагымдуураак жана жакшыраак экенин айткан. Бул сабырдуу болууга жана башкаларга кыжаалат болбоого үндөйт. Мусулман үчүн негизги принцип – Аллах сүйгөн нерсени сүйүү жана Аллах жек көргөн нерсени жек көрүү болгондуктан, биз Аллахка болгон сүйүүбүздөн улам  ооздон чыккан бул жытка нааразы болбойбуз жана мунун да сообу бар.

Хадис бизди  адам бул дүйнөдө тамак-аш менен жашай тургандыгын  жана  тамака-аш  адам  үчүн азгырык экенин, ошондуктан орозо кармаган адам канчалык кыйынчылык тартып жана курмандык кылып жатканын Аллах Таала билет деген чындыкка багыттайт. Ал орозо кармоочунун орозо  кармоодогу ниетин билет, ал Кудай Таалага жакындаш үчүн орозо кармаганбы же кармабаганбы билет. Мусулман адам жасаган бардык амалдар Аллах үчүн болушу керек, бирок орозо башкаларга салыштырмалуу  башкача. Ал кыйынчылыктарга жараша сыйлык калтырган, жана Аллах Таала ар бир адамды анын аракетине жана эмгегине жараша сыйлык берет, жакшылык он эсе көбөйтүлгөндөй эле, мунун баары Аллах Тааланын берешендигинен жана Анын салих кулдарына болгон сүйүүсү.

Биз Аллахтан ушул берешендикке татыктуу болушубузду жана  бардык амалдарыбызды кабыл кылышын, орозобузду жана намаздарыбызды кабыл кылышын жана Кыямат күнү эң жакшы сыйлык менен сыйлашын суранабыз. Оомийин.

Аллах буйруса, келерки “Асыл хадис менен” берүүбүздөн жолугушканга чейин сиздерди Аллахтын камкордугуна, коргоосуна жана коопсуздугуна калтырабыз. Сиздерге Аллахтын тынчтыгы, ырайымы жана берекеси  болсун.

1447-х, 10-рамазан.

2026-ж, 27-февраль.