Яна бир такаббур йирик технологик компания қадр-қимматимизни масхара қилмоқда
Яна бир такаббур йирик технологик компания қадр-қимматимизни масхара қилмоқда
Хабар:
Жануби-Шарқий Осиёнинг уч ўлкаси – Индонезия, Малайзия ва Филиппин – “Grok AI” иловасига чеклов киргизди. Бунга илованинг “розиликсиз жинсий мазмундаги контент ишлаб чиқариш учун ишлатилиши мумкин”лиги ҳақидаги хавотирлар сабаб бўлди. Индонезия мазкур иловага қўйилган вақтинчалик тақиқ ҳали ҳам кучида эканлигини эълон қилди. Шунингдек, муаммонинг моҳиятини аниқлаш ва уни ҳал қилиш учун Х компаниясининг раҳбарияти билан боғланганини билдирди.
Америка платформаси ва унинг асосчиси Элон Маск ҳозирда қарши реаксияларга дуч келмоқда. Бу ривожланиш муҳим бурилиш нуқтасини англатади: Жануби-Шарқий Осиё ўлкалари сунъий интеллектни қабул қилишда орқада қолган вазиятдан қутилиб, сунъий интеллектнинг хавфсизлиги, кибержиноятчилик ва платформа бошқаруви каби мураккаб соҳаларда олдиндан тартибга солувчи субъектларга айланмоқда.
Х платформасидаги сунъий интеллект орқали инсонни яланғоч қилиб кўрсатиш 2026 йил январ ойининг бошидан бери катта ташвишга сабаб бўлмоқда. Жабрланувчилар – аёллар ҳам, эркаклар ҳам – Grok ёрдамида ўзларининг манипуляция қилинган суратларини аниқлаганлар. Ушбу илова сузиш кийимларини, оғиз ҳимоячиларини ёки ички кийимларни рақамли йўл билан олиб ташлаб, одамларни яланғоч ҳолда кўрсатиш хусусиятига эга.
Изоҳ:
Х платформаси Жануби-Шарқий Осиёда кўп сонли фойдаланувчилар базасига эга. Индонезия бу минтақада етакчилик мақомини эгаллаб турибди. У фаол фойдаланувчилар сони бўйича дунёда учинчи ўринда туради. 2025 йил охирига келиб, фойдаланувчилар сони 22,9–25,2 миллионга етди. Шундай бўлишига қарамай, Элон Маскнинг бефарқ муносабати Ғарб цивилизациясининг заиф томонини очиб ташламоқда. У технологик жиҳатдан кучли қобилиятга эга бўлса-да, кўпинча аёлларнинг қадр-қимматини ва уларнинг жамиятдаги ролини камситади. Атрофидаги барча тортишувларга қарамай, Элон Маскни аёллар қадр-қимматидан кўра пул ва завқ кўпроқ қизиқтириши бутун дунёга намоён бўлди.
Бу ноаниқ ахлоқий жиҳат Исломий ўлкаларга, айниқса технологиялар ичида улғайган ёшларга чуқур таъсир кўрсатмоқда. Улар рақамли муҳитда, ҳатто мактабларда ҳам зўравонлик кучайган муҳитда ўз шаъни ва руҳий саломатлигига қарши доимий таҳдидларга дуч келишмоқда. Болалар заиф қатлам ҳисобланади. Улар бу заҳарли муҳитда қурбон бўлиб улғаймоқдалар.
Бундан ташқари, Ғарбдан экспорт қилинаётган ва йирик технологик компаниялар тарғиб қилаётган жинсий «эркинлик» қадриятлари мусулмон ёшларига атайин тиқиштирилмоқда. Технология тақдим этадиган эркин ва осон алмашиш маданияти, шахсий эркинликни улуғлайдиган либерал қадриятлар билан биргаликда, жамоат ҳаётида шахсий фаолиятни очиқ алмашиш имконини берди. Натижада, шахсий ҳаёт ва жамоат ҳаёти ўртасидаги чегаралар ноаниқ бўлиб қолди.
Индонезияда сўнгги ўн йилликда жамоат ҳаётида жинсийлик тусини оммалаштириш тенденцияси сезиларли даражада кучайди. Бу тенденция сўнгги беш йил ичида аёлларга нисбатан зўравонликнинг кескин ўсишида яққол акс этмоқда. Шунингдек, мазкур тенденция аҳолисининг аксарияти мусулмонлардан иборат бўлган шаҳарларда интернетдан кенг фойдаланиш ва рақамли муҳитнинг тез кенгайиши билан чамбарчас боғлиқдир. «Ақлли шаҳарлар», «ақлли қишлоқлар» каби лойиҳалар ва бошқа инфратузилма ташаббуслари хусусий майдоннинг йўқолишига ва жамоат майдонининг бузилишига олиб келди.
Аёлларни жинсий объект сифатида қабул қилиш жамоат жойларда аллақачон кенг тарқалган бўлса-да, бироқ бу рақамли майдонда янада оммалашди. Бу эса эркинлик ва завқ қадриятларини қабул қилган ва аёлларни жинсий завқ воситаси сифатида кўрадиган Ғарб цивилизациясининг классик муаммосидир.
Исломда рақамли майдонлар инсоннинг ақли ва шарафини, айниқса энг кўп хавф-хатарга дучор бўладиган аёлларнинг қадр-қимматини ҳимоя қилиши шарт. Рақамли технологияларни ривожлантириш Ислом шариатига мувофиқ амалга оширилиши ва унинг буюк мақсадларига, Аниқроқ айтганда динни, жонни, ақлни, насл-насабни ва инсон қадр-қимматини сақлашга асосланиши зарур.
Ислом тўлиқ ҳаёт тизими сифатида Аллоҳдан қўрқадиган бир Халифанинг бошчилигида амалга оширилиши керак. Бу тизим аёллар шарафи ва мусулмон жамияти учун мустаҳкам қалқон бўлиб, Элон Маск каби такаббур технология тадбиркорларини жиловлаб қўяди. Сизга Аллоҳ Таолонинг қуйидаги сўзларини эслатамиз:
إِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ أَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِيْنَ آمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيْمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
«Албатта иймон келтирган кишилар ўртасида бузуқликлар ёйилишини истайдиган кимсалар учун дунёда ҳам, охиратда ҳам аламли азоб бордир. Аллоҳ билур, сизлар билмассиз». (Нур: 19).
Вика Кумара
