Трамп НАТОну Иран согушуна тартууга аракет кылууда
Трамп НАТОну Иран согушуна тартууга аракет кылууда
Дональд Трамп НАТОдогу союздаштарын Ормуз кысыгы аркылуу кеме каттамын калыбына келтирүүгө аскердик жардам көрсөтүүдөн баш тартпоого чакырды.
Financial Times гезитине берген маегинде ал, эгер альянс Ормуз кысыгы аркылуу кемелердин коопсуз өтүшүн камсыздай албаса, анда НАТОну «өтө жаман келечек» күтүп турганын айтты. Ошондой эле Вашингтон буга чейин европалык өнөктөштөрүнө «абдан боорукер» мамиле кылганын эске салды.
Дүйнөлүк мунай өндүрүшүнүн болжол менен 20%ы өткөн Ормуз кысыгы азыркы учурда Ирандын аракеттеринен улам жабык бойдон калууда. Иран койгон миналар жана учкучсуз аппараттар кеме каттамын токтотуп, мунай баасынын кескин өсүшүнө алып келди.
Трамп ошондой эле Кытайды бул маселени чечүүгө катышууга чакырып, Кытайдын мунай импортунун болжол менен 90%ы ушул кысык аркылуу өтөрүн белгиледи. Ал Пекиндин позициясы Си Цзиньпин менен боло турган жолугушуунун мөөнөтүнө таасир этиши мүмкүн экенин кыйытты.
АКШнын басымына карабастан, көпчүлүк өлкөлөр азырынча аймакка аскердик күч жөнөтүү боюнча конкреттүү милдеттенмелерди алуудан карманып турушат. Ал эми НАТО Трамптын эскертүүсүнө расмий жооп бере элек.
Ал эми, Ирандын Кабыл алынган чечимдердин саясий максаттуулугун аныктоо боюнча кеңешинин катчысы Мохсен Резаи АКШ менен жаңжалды токтотуу үчүн эки негизги талапты атады. Анын айтымында, Вашингтон Перс булуңундагы өлкөлөрдөн бардык аскерлерди жана базаларды толугу менен чыгарууга тийиш, Иранга тийгизген материалдык жана экономикалык зыян үчүн толук компенсация төлөшү шарт.
Резаи SNN TVга берген маегинде мындай деди: «Согушту токтотуу биздин колубузда. Биз согушту токтотуу маселесин, биринчиден, АКШдан бардык чыгымдарыбыз үчүн толук компенсация алсак, экинчиден, АКШнын Перс булуңунан толук чыкса гана карайбыз. Ага чейин Ормуз кысыгы жабык бойдон калат жана бир да америкалык кеме, анын ичинде аскердик флот Перс булуңунун сууларында жүрө албайт».
Резаи кошумчалагандай, стратегиялык деңиз жолун көзөмөлдөө укугу аймактагы өлкөлөргө, биринчи кезекте Иран менен Оманга өтүшү керек.
