Роя гезити

Фидандын аймактык коопсуздук түзүмү — мусулмандардын армиялары жана каражаттары менен – яхудий түзүмүн коргоо боюнча Американын планы!

Фидандын аймактык коопсуздук түзүмү мусулмандардын армиялары жана каражаттары менен – яхудий түзүмүн коргоо боюнча Американын планы!

Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан Nikkei Asia Economic гезитине берген маегинде: «Эгер (израиль) 1967-жылдагы чек аралардын негизинде Палестина мамлекетин тааныса, анда ал акыры жаңы аймактык коопсуздук түзүмүнө интеграцияланышы мүмкүн», – деди. Ал муну Түркия, Пакистан, Саудия, Египет жана Булуң өлкөлөрү сыяктуу бир катар аймактык күчтөрдү камтыган кызматташтык алкагын куруу үчүн «тарыхый мүмкүнчүлүк» деп мүнөздөдү. Ошондой эле: «Тийиштүү шарттар түзүлсө, Иран да келечекте бул алкакка кошула алат», – деп кошумчалады.

Хакан Фидан дагы: «Вашингтон менен Тегерандын ортосунда туруктуу жакындашуу болуп жатат. Бул Газа боюнча тынчтык планы тууралуу сүйлөшүүлөрдү тездетип, бүтүндөй аймактын туруктуулугуна салым кошот», – деп белгиледи.

Бул – эски-жаңы батыш колонизатордук саясатынын жана анын Ислам менен болгон туруктуу хазарий күрөшүнүн бүгүнкү америкалык версиясы. Ошондой эле, бул Батыш каапырларынын аймактагы стратегиялык базасы болгон яхудий түзүмүн сактап калуу үчүн жүргүзүп жаткан үзгүлтүксүз аракетинин көрүнүшү.

Акыркы мезгилде яхудий түзүмүн силкинткен чоң соккулар анын аскерий алсыздыгын жана коопсуздук жактан назиктигин ашкереледи. Мындан тышкары, Америка Иранга каршы согушунун айынан стратегиялык жана аскерий туңгуюкка кептелди. Белгилүү болгондой, Америка баскынчы түзүмдүн коопсуздугунун башкы кепилдиги болуп саналат. Ошондуктан яхудий түзүмүнүн коопсуздук көйгөйү мурдагыдан да күчөдү: анын ички коопсуздугу ачыкка чыгып калды, ал эми америкалык коопсуздук калканы оор абалга түшүп калды.

Америка менен яхудий түзүмү ушундай кооптуу коопсуздук жана стратегиялык кыйынчылыктарды баштан кечирип жаткан учурда Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан сунуш кылган стратегиялык коопсуздук долбоору пайда болду. Ал 28-май, бейшемби күнү: «Регион аймактык кызматташтыкка жана аймактык коопсуздук түзүмүн түзүүгө муктаж», – деп билдирди. Ошондой эле мындай иш «эки же үч мамлекеттен башталышы мүмкүн, бирок убакыттын өтүшү менен Иранды жана (израилди) да камтыган, аймактагы мамлекеттердин көпчүлүгүн бириктирген түзүмгө айланышы эң жакшы болмок», – деп түшүндүрдү.

Аймактык коопсуздук түзүмү долбоору Фидандын же анын башчысы Эрдогандын жеке идеясы эмес. Тескерисинче, ал өтө кооптуу жана кара ниет америкалык долбоор болуп саналат. Бул долбоор дээрлик Ибрахим келишимдеринин саясий бөлүгүндөгү коопсуздук тармагы катары каралышы мүмкүн. Анын максаты – яхудий түзүмүн аймакка толук интеграциялоо, ошондой эле аймактагы мамлекеттерди анын коопсуздугун коргоого милдеттендирүү жана Батыш каапырларын, айрыкча Американы, бул коргоонун чыгымдары менен жоопкерчиликтеринен бошотуу.

Бул долбоор коопсуздук жаатында мурда болуп көрбөгөндөй кадам болуп саналат. Анткени ал жасалма түзүмдүн коопсуздугун коргоо милдетин Батыштан, өзгөчө Америкадан алып, аны аймактагы кызматчы мамлекеттерге жүктөөнү көздөйт. Бул чыккынчылыктын жана саясий кара ниеттиктин эң жогорку чеги болуп эсептелет. Себеби, мусулмандардын ыйык жайларын басып алган бул төмөн түзүмдүн коопсуздугун мусулмандардын армиялары коргоп, анын жашап турушунун кепилдигине айландырылууда!

Демек, Фидан сунуш кылган аймактык коопсуздук түзүмү долбоору – яхудий түзүмүнүн коопсуздугун камсыз кылуу, аны аймакка сиңирүү жана бекемдөө үчүн Американын коопсуздук долбоору болуп саналат. Мунун баары Америка тарыхый стратегиялык жана геостратегиялык туңгуюкту баштан кечирип жаткан, ошондой эле асман чапчыган кыйраткыч карыз кризисине дуушар болгон шартта сунушталууда. Сунушталган коопсуздук долбоору Американын жүгүн жеңилдетип, чыгымдарын кыскартууну көздөйт. Натыйжада яхудий түзүмүнүн коопсуздугу аймактын коопсуздугунун бир бөлүгүнө айланып, аны камсыз кылуу аймактагы мамлекеттерге жана алардын армияларына жүктөлөт. Ошондой эле бул иш мусулман элдеринин каражаттары жана байлыктары менен каржыланат.

Яхудий түзүмү катышкан мындай коопсуздук альянсы түзүлгөндөн кийин, колонизаторлордун функционалдык мамлекеттери баскынчы түзүмдү Ислам үммөтүнүн уул-кыздарынан коргоого расмий жана эл аралык деңгээлде милдеттүү болуп калышат. Башкача айтканда, мусулмандардын армиялары өздөрүнүн куралдары жана каражаттары менен мусулмандарга каршы согушуп, алардын ыйык жайларын басып алган душманынын коопсуздугун коргоого пайдаланылат.

Андан тышкары, Хакан Фидан аймактык коопсуздук түзүмү катары сунуш кылган америкалык коопсуздук долбоорундагы дагы бир жаңы жагдай бар т.а. бул түзүмгө Иранды жана өзөктүк куралга ээ болгон Пакистанды кошуу аркылуу түзүмдү кеңейтүү көздөлүп жатат.

Иранды кошуу маселеси өзгөчө көңүл бура турган маселе. Башкача айтканда, Эрдоган режими Американын Иранды Америкага баш ийген, багынган, баскынчы түзүм менен мамилелерди нормалдаштырган жана келечекте ошол түзүмдү коргой турган коопсуздук системасынын бир бөлүгүнө айландыруу планына катышууда.

Ал эми аймактык коопсуздук түзүмүн Пакистанды да камтый тургандай кеңейтүү болсо, Пакистандын өзөктүк мүмкүнчүлүктөрүн чектөө, атүгүл шал кылуу максатын көздөйт. Бул өзөктүк күч сакталып калган күндө да, Пакистан яхудий түзүмүн коргоо боюнча коопсуздук долбоорунун бир бөлүгү болгондуктан, яхудий түзүмүнө каршы ар кандай коркунучтарды токтотуу үчүн аны пайдалануу көздөлүп жатат.

Бул чыккынчылык жана шерменделик режимдери мурда да, азыр да Батыштын каапыр цивилизациялык долбоорунун ажырагыс бөлүгү болуп келген. Алар биздин өлкөлөргө отургузулган Батыштын базалары сыяктуу. Ал эми саткын башкаруучулар болсо ошол базалардын күзөтчүлөрү жана Батыш каапырларынын кызматындагы кулдары болуп эсептелет.

Түркия да ушундай режимдердин бири. Анын азыркы башкаруучусунун милдети – Американын колонизатордук долбоорлоруна кызмат кылуу. Бул нерсе Иракта, Афганистанда, Шамда, Суданда, Азербайжанда, Ливияда жана бүгүн биздин басып алынган мубарек жерибизде көрүнүп жатат.

Эрдогандын тышкы иштер министринин аймактык коопсуздук түзүмү тууралуу жарыясы – Американын функционалдык мамлекеттерди баскынчы түзүмдүн коопсуздугу үчүн жоопкер кылып, ошол эле учурда Американы анын коопсуздугунун жүгүнөн, чыгымдарынан жана кесепеттеринен бошотуу планын ашкерелөө болуп саналат. Фидан өзү: «Менимче, (израилдин) коопсуздугу аймактагы мамлекеттер тарабынан чоң колдоого ээ болот», – деп билдирген.

Эрдоган жана анын айланасындагылар Исламга каршы күрөшүүдө жана Ислам үммөтүнө, анын жерлерине үстөмдүк кылууда Батыштын каапыр долбоорунун бир бөлүгү болуп саналат. Ал эми анын тышкы иштер министри Фидан – мусулман жерлерин жана ыйык жайларын басып алган түзүмдү мусулмандардын армиялары жана каражаттары аркылуу коргоого багытталган кооптуу америкалык айлакерликтин негизги жүргүзүүчүсү катары көрсөтүлүүдө.

Натыйжада мусулмандардын армиялары өздөрүнүн мусулман үммөтүнө каршы согушуп, алардын жерлерин басып алган душмандын коопсуздугун коргоп калышат. Америка ушундай план түзгөн жана Анкарадагы Эрдоган аны тышкы иштер министри Хакан Фидан аркылуу ишке ашырууга аракет кылууда.

Роя гезити

Устаз Мунажи Мухаммад

Жооп калтыруу

Сиздин email жарыяланбайт. Милдеттүү талаалар * менен белгиленген

Back to top button