Египет качанга чейин дүйнөдөгү эң ири буудай импорттоочу өлкө бойдон кала берет?!

Египет качанга чейин дүйнөдөгү эң ири буудай импорттоочу өлкө бойдон кала берет?!

Жаңылык:

Жүк ташуу маалыматтары жана соодагерлердин билдирүүлөрү боюнча, жакынкы күндөрү Францияга эки кеме келип токтоп, Египетке жөнөтүлө турган буудайды жүктөшү күтүлүүдө. Бул Кара деңиздеги каттамдарда согуш себеп болгон үзгүлтүктөрдүн натыйжасында суроо-талаптын өзгөргөнүн көрсөткөн дагы бир белги болуп саналат. Экспорттук жүктөрдүн чоо-жайы азырынча такталган жок. Бирок Рейтер агенттигинин маалыматына ылайык, соодагерлер жүктөрдүн жөнөтүлүү убактысы алар Орусия же Украинадан келген буудайдын ордун басуучу жүк болушу мүмкүн экенин көрсөтүп жатканын айтышты. Дүйнөдөгү эң ири буудай импорттоочу Египет 2026-жылдын биринчи жарымында буудай импортунун 80%дан ашыгын Орусия менен Украинадан импорттогон.

Комментарий:

Буудай египеттиктер үчүн стратегиялык товарлардын бири болуп эсептелет. Египет айына болжол менен 1,66 миллион тонна буудай керектейт (ички жалпы, мамлекеттик жана жеке керектөө жылына 20 миллион тоннага жакын). Ал эми «субсидияланган нан» деп аталган нанды өндүрүү үчүн жылына болжол менен 8,6 миллион тонна (башкача айтканда, айына 716 миң тоннага жакын) буудай керектелет. Бул жалпы муктаждыктын наркы айына болжол менен 21,2 миллиард египет фунтуна бааланарын билдирет. Иш жүзүндөгү чыгым дүйнөлүк базардагы өзгөрүүлөргө, жүк ташуу чыгымдарына жана валюта курсуна жараша өзгөрүп турат. Бул мамлекеттик казынага жыл сайын миллиарддаган доллар чыгым алып келет. Анткени учурда Египет буудайга болгон жылдык жалпы муктаждыгынын 55%дан 60%га чейинкисин импорттойт.

Өтө өкүнүчтүүсү, мындай абал бүгүн эле пайда болгон жок. Египет буудайды 1961-жылдан бери импорттоп келет, ал эми жаңы миң жылдыктын башталышы менен дүйнөдөгү эң ири буудай импорттоочу өлкө болуп калды. Белгилей кетчү нерсе, ага чейин Египет буудайга болгон муктаждыгын өзү камсыздап гана тим болбостон, аны экспорттоп да келген. Башкача айтканда, анын өз муктаждыгынан ашыкча көлөмдө буудай өндүрүүгө мүмкүнчүлүгү бар.

Египетке ар бир үй-бүлө муктаж болгон бул маанилүү товарга болгон муктаждыгын өзү өндүрүүгө эмне тоскоол болууда?! Кеңири жерлер бар, Нил дарыясы жана анын жээктери Аллах берген немат катары жетиштүү, эмгек ресурстары бар, өлкө акыл-эстүү жана жөндөмдүү кадрларга бай, атүгүл алар дүйнө өлкөлөрүнө да агылып чыгууда!

Мунун себеби эки нерсенин бири: же түзүм менен анын өкмөтүнүн бузукулугу жана ийгиликсиздиги, же алардын Египет элине кыянаттык кылып, өлкөнү атайылап ушундай абалда кармап турушу. Эки учурда тең натыйжа бир — түзүмдү жана аны башкарып тургандарды өзгөртүү важиб. Анткени өлкөнүн жакырланышына жана эң жөнөкөй муктаждыктарында да колонизатор кафирлерге көз каранды болуп калышына ошолор себеп болушту!

Египет да башка мусулман өлкөлөрү сыяктуу Пайгамбарлык минхажы негизиндеги рошид Халифалыкка өтө муктаж. Анын халифасы ачкалардын курсагы тоймоюнча уктабайт, өлкөнүн гүлдөп-өнүгүшүн, көз карандысыздыгын жана азык-түлүк коопсуздугун камсыздайт, өлкөлөрүбүздү дүйнө жүзү умтулган жерге жана дүйнөнүн алдыңкы өлкөсүнө айландырат.

Эй, Египеттеги мусулмандар, Египет армиясындагы офицерлер жана штаб башчылары! Биз силерди мына ушуга т.а. Хизб ут-Тахрир менен биргеликте аракет кылып, Египетти Пайгамбарлык минхажы негизиндеги экинчи рошид Халифалык мамлекетинин таяныч чекитине айлантууга чакырабыз. Аллах Таала айтат:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾

«Эй момундар, Алла жана Анын пайгамбары силерди түбөлүк жашообере турган нерсеге (динге) чакырган убактысында аны кабыл кылгылажана билип койгула, албетте, Алла ар бир киши менен анын дилинин ортосун ээлеп турат жанаАнын алдына топтолосуңар». (Анфал: 24)

Саид Фадл