Чет элликларга ерни 50 йилга ижарага бериш таклиф қилинди
Чет элликларга ерни 50 йилга ижарага бериш таклиф қилинди
Қирғизистон Вазирлар Маҳкамаси Давлат мулки бўлган ер участкаларини бериш тартиби тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритиш бўйича қарор лойиҳасини тақдим этди. Унга кўра, “Президент қарори билан миллий инвестиция лойиҳаларини ва давлат аҳамиятига молик лойиҳаларни амалга ошириш учун капитал объектларни лойиҳалаш, қуриш ва фойдаланиш мақсадида жисмоний ва юридик шахсларга, жумладан, чет элликларга ҳам 50 йилгача бўлган муддатга бир марталик тўлов асосида вақтинчалик фойдаланишга бериш” кўзда тутилмоқда.
Шунингдек, лойиҳа доирасида, “ер участкасидан вақтинчалик фойдаланиш (ижара) ҳуқуқини гаровга қўйиш”га рухсат бериш ҳам таклиф этилмоқда.
Изоҳ:
Бундан аввал Ер кодексига ўзгартириш киритилиб, давлат томонидан фуқароларга қурилиш учун бепул ер участкаларини ажратиш тўхтатилган эди. Бу эса аҳоли ўртасида норозиликнинг кучайишига сабаь бўлди. Бироқ, расмий ҳукумат халқнинг эътирозларини инобатга олиш ўрнига, аксинча, чет элликларнинг манфаатларини ҳимоя қиладиган қарорни илгари сурмоқда. Ушбу қарор, шусиз ҳам борган сари кўпайиб, мамлакат ичида қонунбузарликлар билан халқнинг тинчлигини бузаётган хитойлик “инвесторлар”нинг янада кўпайишига йўл очиши шубҳасиздир.
Расмий идораларнинг маълумотларига кўра, 2025 йилда чет эл фуқаролари Қирғизистондан 2408 та кўчмас мулк сотиб олган. Албатта, бу воситачиларсиз, тўғридан-тўғри сотиб олинган мулклар рўйхатидир. Қирғизистон фуқароларининг номига расмийлаштирилиб сотиб олинган мулклар эса бундан бир неча баробар кўп эканлигига ҳеч шубҳа йўқ.
Ваҳоланки, мусулмонлар бир Уммат бўлиб яшаган даврларда Ислом давлатининг раҳбарлари аҳолини ер ва уй-жой билан таъминлашни ўз зиммаларидаги бурч деб билишар эди. Халифа Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу даврида Куфа, Басра ва Фустат каби шаҳарлар барпо этилиб, оилаларга ер участкалари, уй-жой, сув ва йўл инфратузилмалари туҳфа қилинган. Турар-жой каби инсоннинг шахсий мулки Исломда дахлсиз ҳуқуқ деб ҳисобланган.
Шунингдек, Ислом тупроқлари бутун Умматнинг умумий мулки бўлиб, уни кофирларга бериш қатъиян тақиқланган. Бунга халифа Абдулҳамид II билан яҳудийлар вакили Теодор Герцл ўртасидаги воқеа ёрқин мисол бўла олади. Ўшанда Герцл давлатнинг қарзларини узиш эвазига Фаластиндан яҳудийлар учун ер ажратиб беришни сўраганда, бунга жавобан Абдулҳамид шундай деган эди: «Вужудимни пичоқ билан тилка-пора қилиб ташланиши мен учун Фаластиннинг бир қарич еридан воз кечишдан кўра енгилроқдир. Чунки бу ер менинг шахсий мулким эмас, балки Ислом Умматининг мулкидир. Мен тирик эканман, танамизнинг парчаланишига асло йўл қўймайман… Яҳудийлар пулларини ўзларида сақлаб туришсин. Агар бир кун келиб Халифалик давлати йиқитилса, ўшанда Фаластинни ҳеч қандай пулсиз, текинга қўлга киритиши мумкин бўлади…»
Демак, инсонларни эзиб, эксплуатация қиладиган капитализм шароитида маҳаллий халқнинг эмас, балки чет элликларнинг манфаати биринчи ўринга чиқади. Зеро, бизни бошқараётган демократия тизимининг асл башараси мана шудир. Шу боис, шахсларни эмас, балки мавжуд тузумни тубдан ўзгартириб, казино, судхўрлик, коррупция ва зулмни бутунлай тугатадиган, Аллоҳ Таоло инсониятга инъом этган ва Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам кўрсатиб берган низом билан ҳаёт кечирсаккина, икки дунё бахт-саодатига эришамиз.
Нурдин Асаналиев
