Акыр заман кабарлары жана Иса (а.с)дын түшүшү тууралуу
Бисмиллаахи рахмаанир рахиим
Суроо жооп
Хизб-ут-Тахрирдин амири урматтуу аалым Ато бин Халил Абу Руштанын “Facebook“тагы “Фикх” баракчасынын окурмандарынын суроолоруна берген жооптору.
Акыр заман кабарлары жана Иса (а.с)дын түшүшү тууралуу
Хамза Шахидге
Ассаламу алейкум уа рахматтуллоохи уа баракатуху.
Биз Аллахтан урматтуу шейхибиздин ден соолугу чың жана бакубат болушун, сизге, бизге жана бардык мусулмандарга пайгамбарлык үлгүгө негизделген Халифалыкты курууну насип кылышын суранабыз…
Cуроо: Бизге Иса пайгамбардын (ага тынчтык болсун) акыр заманда түшүшү, күтүлүп жаткан Махдинин келиши, бир көздүү Дажжал жана Яжуж менен Мажуж эли жөнүндөгү окуялар жана кабарлар чаташып калды. Кайсынысы туура, кайсынысы четке кагылат?
Жооп:
Уа алайкум ассалам уа рахматуллоохи уа баракаатуху.
Биз үчүн кылган жакшы тилектериңиз үчүн Аллах Таала сизге жакшылыгын берсин, биз да сиздин амандыгыңызды тилейбиз.
Башында, шарьий нусустарда камтылган кабарлар, өткөн же келечектеги маселелер жөнүндө болобу айырмасы жок, кабыл алынышы үчүн далилдениши керек. Башкача айтканда, алсыз же ойдон чыгарылган (хадис) болбошу керек экенин белгилей кетүү керек.
Мен сизге сурооңуздун темасына байланыштуу бир катар негиздүү далилдерди айтып берем, бирок бардык далилдерди айтпайм, анткени сиз аларды тиешелүү фыкх китептеринен ала аласыз:
А. Яжуж жана Мажуж жөнүндө Ыйык Куранда мындай деп айтылат:
في سورة الكهف: ﴿قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجاً عَلَى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدّاً * قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْماً * آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوا حَتَّى إِذَا جَعَلَهُ نَاراً قَالَ آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْراً * فَمَا اسْطَاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْباً * قَالَ هَذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّي فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقّاً * وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعاً﴾
“Кахф” сүрөсүндө: Алар: “Эй, Зулкарнайн, чындыгында Яжуж менен Мажуж жер жүзүндө бузукулук кылып жатышат. Биз сага акы төлөп берели алар менен биздин ортобузга тосмо куруп берсең – дешти. Ал: Раббим мага берген нерсе жакшыраак, мага күч-кубат менен жардам бергиле, мен силер менен алардын ортосуна тосмо жасайын», – деди. Мага темирдин тобун алып келгиле, ал тоонун ортосу толо тегиздегенден кийин: [Көрүк менен] үйлөгүлө, – деди. Ал аны алоолонгон от сыяктуу кылгандан кийин: Мага [эритилген] жез алып келгиле, үстүнө куюам – деди. Алар анын үстүнө чыга алышкан жок, жана тешип да өтө да алышкан жок. Ал: Бул менин Эгемдин ырайымы. Бирок, эгерде менин Эгемдин убадасы келсе, ал аны тегиздейт. Эгемдин убадасы ар дайым чындык, – деди. Ал күнү (тосо ачылган күнү) Биз аларды толкун (сыяктуу) бири-бирине аралашып чыга турган бойдон калтырдык. Сурнай тартылат жана Биз алардын баарын чогултабыз”.
Б. Ал эми Иса пайгамбардын, ага тынчтык болсун, акыр заманда түшүшү, күтүлүп жаткан Махдинин келиши жана бир көздүү Дажжал жөнүндөгү кабарга келсек, биз бул маселелерди мурунку жоопторубузда караганбыз жана мен алардын айрымдарын сиздер үчүн келтирем:
2014-жылдын 2-январындагы суроого жооп, анда мындай деп айтылган:
أخرج أحمد في مسنده عن أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: «أُبَشِّرُكُمْ بِالْمَهْدِيِّ يُبْعَثُ فِي أُمَّتِي عَلَى اخْتِلَافٍ مِنَ النَّاسِ وَزَلَازِلَ، فَيَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَعَدْلاً، كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَظُلْماً، يَرْضَى عَنْهُ سَاكِنُ السَّمَاءِ وَسَاكِنُ الْأَرْضِ، يَقْسِمُ الْمَالَ صِحَاحاً» فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: مَا صِحَاحاً؟ قَالَ: «بِالسَّوِيَّةِ بَيْنَ النَّاسِ
Ахмад өзүнүн Муснадында Абу Саид аль-Худринин мындай дегенин риваят кылган. Алланын Элчиси (ага Алланын салам-салаваты болсун) мындай деген: “Мен силерге элимдин арасында баш аламандык жана толкундоолор болгон учурда менин үммөтүмө жөнөтүлө турган Махди жөнүндө сүйүнчү кабар айтам. Ал жер жүзүн адилетсиздик жана зулумдукка толгондой эле адилеттүүлүк жана калыстык менен толтурат. Асман тургундары жана жер тургундары андан ыраазы болушат. Ал байлыкты туура түрдө бөлүштүрөт”. Бир киши андан: “туура эмне?” деп сурады. Ал: “Адамдардын ортосундагы теңдик…” – деди.
2016-жылдын 1-апрелиндеги суроого жоопто мындай деп айтылган:
“Махди жөнүндө бул темада сахих, хасан, алсыз жана ойдон чыгарылган хадистер бар… жана тарыхта көптөгөн адамдар өздөрүн Махди деп аташкан. Бул маселеде адамга жакшы менен жаманды айырмалоо кыйын эмес жана сахих хадистерде айтылгандай, Махди акыр заманда дүйнө жүзү зулумдукка толуп турган учурда келе турган адилеттүү башкаруучу болгондуктан, ал адилеттүүлүк менен башкарып, адилетсиздикти жок кылат. Анын аты Пайгамбардын ﷺ атына жана атасынын атына, башкача айтканда, “Мухаммед ибн Абдулла” атына дал келиши жана ага Рукн менен Макамдын ортосунда ант (байат) берилиши кабарланган… Ал рошид халифалардын бири болушу мүмкүн, Аллах эң жакшы билүүчү жана өкүмдар:
أخرج نعيم بن حماد في الفتن عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: «يُبَايعُ الْمَهْدِيُّ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ، لَا يُوقِظُ نَائِماً، وَلَا يُهْرِيقُ دَماً
Наим ибн Хаммад “Аль-Фитан” китебинде Абу Хурайрадан (Аллах андан ыраазы болсун) риваят кылган: Ал мындай деди: “Махдиге рукн менен макамдын ортосунда, уктап жаткан абалда ойготулбастан жана кан төгүлбөстөн ант берилет”.
وفي رواية أخرى عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَيَسْتَخْرِجُهُ النَّاسُ مِنْ بَيْنِهِمْ، فَيُبَايعُونَهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ وَهُوَ كَارِهٌ
Катаданын башка бир риваятында мындай деген: Аллахтын элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай деди: “Ал Мединадан Меккеге чыгат, эл аны өз арасынан алып чыгат, алар ага рукн менен Макамдын ортосунда ант беришет, ал болсо каалабайт”.
أخرج ابن حبان في صحيحه عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ عن عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَمْلِكَ النَّاسَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي، يُوَاطِئُ اسْمُهُ اسْمِي، وَاسْمُ أَبِيهِ اسْمَ أَبِي، فَيَمْلَؤُهَا قِسْطاً وَعَدْلاً
Ибн Хиббан өзүнүн Сахихинде Асимден, Зиррден, Абдулладан риваят кылган. Алланын Элчиси (ага Алланын салам-салаваты болсун) мындай деген: “Менин тукумумдан чыккан, аты меникине, атасынын аты атамдыкына окшош бир адам элге бийлик жүргүзмөйүнчө, жер жүзүн адилеттүүлүккө жана калыстыкка толтурмайынча кыямат болбойт”.
وأخرج الحاكم في المستدرك على الصحيحين عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ، قَالَ: «يَخْرُجُ فِي آخِرِ أُمَّتِي الْمَهْدِيُّ يَسْقِيهِ اللَّهُ الْغَيْثَ، وَتُخْرِجُ الْأَرْضُ نَبَاتَهَا، وَيُعْطِي الْمَالَ صِحَاحاً، وَتَكْثُرُ الْمَاشِيَةُ وَتَعْظُمُ الْأُمَّةُ، يَعِيشُ سَبْعاً أَوْ ثَمَانِياً
Хаким өзүнүн “Мустадрак ала ас-Сахихайн” китебинде Абу Саид аль-Худринин (Аллах андан ыраазы болсун) риваятын келтирген. Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун) мындай деген: “Махди менин үммөтүмдүн аягында чыгат. Аллах ага жамгыр жаадырат, жер өсүмдүктөрүн өстүрөт, ал байлыкты туура бөлүштүрөт, мал-жандык көбөйөт жана үммөттүн улуулугу артат. Ал жети же сегиз жыл жашайт…” жана башка хадистер бар.
Ушул сапаттагы адам чыкса, анын Махди экенин же эмес экенин изилдей алабыз. Бирок эгер ал андай болбосо, биз анын Махди экенин же эмес экенин изилдебейбиз, тескерисинче, ал алдамчылык жана жалган дооматтар бабына кирет…] Цитата аяктады.
2014-жылдын 17-апрелиндеги суроого жоопто мындай деп айтылган:
“Ал эми Иса пайгамбардын (ага тынчтык болсун) анын жерге түшүшү жана Дажжалдын өлтүрүлүшү темасына келсек. Бул тема боюнча сахих хадистер бар, алар Дажжалдын акыр заманда келе турган адашкан жана адаштыруучу адам экенин, кээде өзүн Кудаймын деп, кээде өзүн Иса Машаякмын деп жалган жана жалаа менен айтаарын көрсөтүп турат. Ал адамдарга бейиштин жана тозоктун окшоштугун көрсөтөт. Адамдар бейиш деп көргөн нерсе чындыгында тозок, ал эми адамдар тозок деп көргөн нерсе чындыгында бейиш, таза суу… Ал Ага баш ийбегендерди катуу жазалайт жана Ага баш ийгендерге тамак-аш, эт жана суу сыяктуу дүйнөлүк ырахаттарды берет… жана Ага баш ийбегендерге аларды бербейт. Бирок бул нематты момунга бербей коюусу момунга зыян келтирбейт. Анткени Дажжал Аллах үчүн өтө эле маанисиз болгондуктан, момунду азгырууга мүмкүнчүлүгү жок. Кандай болгон күндө да, бул адамдар үчүн сыноо жана фитна, анткени ыйман келтирген адам ал калпычы алдамчы экенин билет, ошондуктан ал алдамчы ага канчалык зыян келтирүүгө аракет кылбасын, ал өз ишениминде бекем турат… Дажжал адамдарды адаштырып, өзүн Иса (а.с) деп атаган бул алдамчылык учурда, Иса (ага тынчтык болсун) түшүп, ошол Дажжалды өлтүрөт.
أخرج مسلم عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ، قَالَ: انْطَلَقْتُ مَعَهُ إِلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، فَقَالَ لَهُ عُقْبَةُ: حَدِّثْنِي مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللهِ ﷺ، فِي الدَّجَّالِ قَالَ: «إِنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ، وَإِنَّ مَعَهُ مَاءً وَنَاراً، فَأَمَّا الَّذِي يَرَاهُ النَّاسُ مَاءً، فَنَارٌ تُحْرِقُ، وَأَمَّا الَّذِي يَرَاهُ النَّاسُ نَاراً، فَمَاءٌ بَارِدٌ عَذْبٌ، فَمَنْ أَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْكُمْ، فَلْيَقَعْ فِي الَّذِي يَرَاهُ نَاراً، فَإِنَّهُ مَاءٌ عَذْبٌ طَيِّبٌ»، فَقَالَ عُقْبَةُ: وَأَنَا قَدْ سَمِعْتُهُ تَصْدِيقاً لِحُذَيْفَةَ.
Муслим Укба ибн Амр Абу Масуд аль-Ансаринин мындай дегенин риваят кылат: “Мен аны менен Хузайфа ибн аль-Яманга бардым, ошондо Укба ага: Мага Алланын Элчисинен (ага Алланын салам-салаваттары болсун) Дажжал жөнүндө уккандарыңды айтып берчи, деди. Ал мындай деди: “Дажжал чыгат, аны менен кошо суу жана от болот. Адамдар суу деп көргөн нерсе чындыгында күйүп жаткан от, ал эми адамдар от деп көргөн нерсе чындыгында муздак, таттуу суу. Араңардан ким муну көрсө, отко окшогон нерсеге чумкусун, анткени ал чындыгында таттуу, жагымдуу суу”. Укба: Мен муну Хузайфаны тастыктоо катары уктум”, – деди.
Муслим Анас бин Маликтин мындай дегенин риваят кылат: Аллахтын Элчиси (ага Алланын салам-салаваты болсун) мындай деди: “Өз коомун бир көздүү жалганчыдан эскертпеген эч бир пайгамбар жок. Чындыгында, ал бир көздүү, ал эми силердин Раббиңер бир көздүү эмес, жана анын көздөрүнүн ортосунда “К-Ф-Р” тамгалары жазылган”.
وفي رواية أخرى لمسلم: «مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ، يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ، كَاتِبٍ وَغَيْرِ كَاتِبٍ
Муслимдин башка бир риваятында: “Анын көздөрүнүн ортосунда “каапыр” деп жазылган, аны ар бир момун, сабаттуу же сабатсыз болсун, окуй алат”.
وفي رواية لمسلم عن المكان الذي ينزل فيه عيسى عليه السلام، وعن المكان الذي يقتُل فيه الدجالَ: «فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللهُ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ، فَيَنْزِلُ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ، بَيْنَ مَهْرُودَتَيْنِ، وَاضِعاً كَفَّيْهِ عَلَى أَجْنِحَةِ مَلَكَيْنِ، إِذَا طَأْطَأَ رَأْسَهُ قَطَرَ، وَإِذَا رَفَعَهُ تَحَدَّرَ مِنْهُ جُمَانٌ كَاللُّؤْلُؤِ، فَلَا يَحِلُّ لِكَافِرٍ يَجِدُ رِيحَ نَفَسِهِ إِلَّا مَاتَ، وَنَفَسُهُ يَنْتَهِي حَيْثُ يَنْتَهِي طَرْفُهُ، فَيَطْلُبُهُ حَتَّى يُدْرِكَهُ بِبَابِ لُدٍّ، فَيَقْتُلُهُ
Ал эми Муслимдин Иса пайгамбардын (ага тынчтык болсун) түшө турган жери жана Дажжалды өлтүрө турган жери жөнүндөгү риваятында: “Ал ушундай абалда турганда, Аллах Дамасктын чыгышындагы ак шам чырактан эки тоонун ортосунда эки периштенин канаттарына колун койгон Мариям уулу Иса (а.с)ды жөнөттү. Эгер ал башын ылдый түшүрсө, ал тамчылайт, ал эми көтөрсө, андан асыл таштардай берметтер түшөт. Анын демин жыттаган эч бир каапыр өлбөй туруп муну кыла албайт. Анын деми көзү көргөн жерге чейин жетет, ал аны Луд дарбазасына чейин кууп жетип өлтүрөт…”.
Ал эми Дажжал акыр заманда пайда болгондо биздин иш-аракеттерибизге тийгизген таасири жөнүндө айта турган болсок, ал момунга таасир этпейт. Анткени, Анын калпы ар бир акылдуу жана көрөгөч адамга айкын болгондуктан, анын кудаймын деген дооматы – бул эч бир акылдуу адам ишенбей турган жалган доомат. Ал чектелген физикалык формадагы, өтө кемчиликтүү адам. Ал бир көздүү, ошондуктан ал жаратылган жандык жана бул ар бир акылдуу адамга айкын.
Анын өзүн Мариям уулу Иса деп айтканы да жалган, анткени ал бир көздүү, ал эми Исанын (ага тынчтык болсун) сыпаттарында айтылган нерсе, ал кемчиликсиз келбетке ээ.
– .. أخرج البخاري في صحيحه عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ قَالَ: «أُرَانِي اللَّيْلَةَ عِنْدَ الكَعْبَةِ، فَرَأَيْتُ رَجُلاً آدَمَ، كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنْ أُدْمِ الرِّجَالِ، لَهُ لِمَّةٌ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنَ اللِّمَمِ قَدْ رَجَّلَهَا، فَهِيَ تَقْطُرُ مَاءً، مُتَّكِئاً عَلَى رَجُلَيْنِ، أَوْ عَلَى عَوَاتِقِ رَجُلَيْنِ، يَطُوفُ بِالْبَيْتِ، فَسَأَلْتُ: مَنْ هَذَا؟ فَقِيلَ: المَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ.. وَإِذَا أَنَا بِرَجُلٍ جَعْدٍ قَطَطٍ، أَعْوَرِ العَيْنِ اليُمْنَى، كَأَنَّهَا عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ، فَسَأَلْتُ: مَنْ هَذَا؟ فَقِيلَ: المَسِيحُ الدَّجَّالُ
Имам Бухари өзүнүн “Сахихинде” Абдулла бин Умардан (Аллах экөөнөн тең ыраазы болсун) риваят кылган хадисте, Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун) мындай деген: “Мен бүгүн кечинде өзүмдү Каабадан көрдүм, ал жерде кара тору бир кишини көрдүм, ал сен көргөн кара тору эркектердин эң сулуусу болчу. Чачы сен көргөн чачтардын эң коозу жана желкесине чейин түшүп турат. Ал аны тараганда, андан суусу тамчылап, эки кишиге же эки кишинин ийнине жөлөнүп турган. Ал Үйдү (Каабаны) айланып жүргөн, ошондуктан мен: Бул ким? – деп сурадым. Ал Мариямдын уулу Масих, – деп айтылды. Анан мен чачы чум кара тармал, оң көзү сокур, көзү сууда калкып калган кара жүзүм сыяктуу бир адамды көрдүм. Мен: Бул ким? – деп сурадым. Ал Дажжал (Масих ад-Дажжал), – деп айтылды.
Ошол сыяктуу эле, Дажжалдын көздөрүнүн ортосуна “каапыр” деген сөз жазылган жана хадисте айтылгандай, аны сабатсыз да, аалым да момун да окуй алат. Ошондуктан, ал өзүнүн жалганын өзү менен кошо алып жүрөт. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун), өзүнүн хадистеринде Дажжал жөнүндө жана ал момундарга таасир этпей турганын айтып, бизге анын чындыгын жана акыйкатын түшүндүрүп ал сыноо жана фитна экендигин баяндаган. Момундар Аллахтын жардамы менен куткарыла тургандыгын түшүндүргөн.
Менин бул масел боюнча басымдуу көз карашым ушул. Аллах билүүчү жана өкүмдар.
Дажжал темасын терең изилдөөнүн кажети жок, анткени биз айткан нерселер жетиштүү, Ин шаа Аллах.
Боордошуңар Ато бин Халил Абу Рушта.
1447-х, 18-шаьбан.
2026-ж, 6-февраль.
