Нефтнинг нархи қимматлашмоқда
Нефтнинг нархи қимматлашмоқда
АҚШ ва «Исроил»нинг Эронга қилган ҳужумларидан кейин Ҳурмуз бўғозидаги вазият ниҳоятда кескинлашди. Дунёдаги энг муҳим нефть ташиш йўналишларидан бири ҳисобланган ушбу ҳудуд орқали ўтувчи танкерлар оқими деярли 10 фоизга қисқарди. Бу эса нефть нархининг кўтарилишига ва бозорларда тақчиллик хавфи юзага келишига сабаб бўлди.
Ҳурмуз бўғози дунё энергетика тизими учун энг муҳим транспорт йўлакларидан бири саналади. Инқироз бошлангунга қадар ушбу бўғоз орқали ҳар куни тахминан 20 миллион баррель нефть олиб ўтилаётган эди, бу эса жаҳон нефть савдосининг қарийб бешдан бир қисмини ташкил этади.
Вазиятни барқарорлаштириш мақсадида Халқаро энергетика агентлиги (IEA)га аъзо давлатлар стратегик захиралардан бозорга қарийб 400 миллион баррель нефть чиқаришга қарор қилди. Бироқ экспертларнинг таъкидлашича, агар Ҳурмуз бўғози орқали юк ташиш яқин орада тикланмаса, кўрилган бу чоралар етарли бўлмаслиги мумкин.
Эрон можароси нефть ва газ бозорида кучли тебранишларни келтириб чиқарди. Brent маркали нефть нархи айрим ҳолларда бир баррель учун деярли 120 долларгача кўтарилди (ҳарбий ҳаракатлар бошлангандан буён 60 фоиздан ортиқ ўсди). Шу билан бирга, Европада газ нархи ҳам кескин юқорилаб, минг кубометр учун тахминан 800 долларни ташкил этди (90 фоиздан ортиқ ўсди).
Бундай манзара фонида АҚШ Молия вазирлиги Россия нефти ва нефть маҳсулотларини сотиш билан боғлиқ айрим санкциявий чекловларни вақтинча юмшатди. Мазкур нефт ва нефть маҳсулотлари 12 мартгача танкерларга юкланган бўлиши керак. Тегишли қарор вазирликнинг бош лицензиясида тасдиқланди.
Ҳужжатга кўра, ушбу рухсатнома 11 апрелгача ўз кучида қолади. У фақат ҳозирда йўлда бўлган етказиб бериш жараёнларига тааллуқли бўлиб, янги экспорт операцияларини ўз ичига олмайди.
АҚШ Молия вазири Скотт Бессант мазкур чора жаҳон энергетика бозорида юзага келиши мумкин бўлган беқарорликнинг олдини олиш мақсадида қабул қилинганини таъкидлади.
