Европа Эронга қарши урушда Трампнинг умидларни пучга чиқарди
Европа Эронга қарши урушда Трампнинг умидларни пучга чиқарди
Хабар:
Испания Ташқи ишлар вазири Хосе Мануэль Альбарес 2026 йил 19 март, пайшанба куни берган баёнотида: «Европа Иттифоқи бир томонлама урушга қарши туришга мажбур. Бу бизнинг урушимиз эмас ва бу ҳақда бизга олдиндан хабар ҳам берилмаган», — дея таъкидлади. Шунингдек, у “мазкур можаро ҳозирданоқ энергия нархларининг кескин кўтарилишидан азият чекаётган европаликлар ҳаётига салбий таъсир кўрсатмоқда”, дея қўшимча қилди.
Шарҳ:
АҚШ ва яҳудий вужудининг Эронга қарши олиб бораётган ҳарбий ҳаракатларига нисбатан халқаро майдонда позицияларнинг бир-биридан очиқ фарқ қилиши яққол кўзга ташланмоқда. Бу вазиятда Европа Иттифоқига аъзо давлатларнинг урушда иштирок этишдан кескин бош тортиши ва бу машмашанинг европаликларга алоқаси йўқлигини очиқ баён қилиши алоҳида аҳамиятга эгадир.
Ўтган февраль ойининг сўнггида Эронга қарши тажовуз бошланганидан буён, Европа Иттифоқининг ташқи сиёсат бўйича мутасадди вакили урушни тўхтатишга чақириб, муаммони фақат дипломатик йўл билан ҳал этиш зарурлигини таъкидлади. Шунингдек, Европа томони кескинликни юмшатиш борасидаги ҳаракатларга ҳисса қўшишга тайёрлигини билдирса-да, бироқ минтақага қўшин юбориш таклифини қатъиян рад этди.
Ундан сўнгра Европа етакчилари Американинг кучли босимига қарамай, жанг майдонига киришдан бош тортишди. Улар учун асосий устувор вазифа Яқин Шарқдаги янги низолар гирдобига шўнғиш эмас, балки иқтисодий барқарорлик ва энергетика хавфсизлигини таъминлаш эканини билдиришди.
Трамп дунё нефт маҳсулотларининг 20 фоизи ўтадиган Ҳормуз бўғозида хавфсизликни таъминлаш учун кўмак сўраганида, Испания, Британия ва Италия бошчилигидаги бир қатор Европа давлатлари у ерга ҳарбий кучлар ёки денгиз кемаларини юборишдан бош тортишди. Шу билан бирга, улар сиёсий ечимлар зарурлигини таъкидлаб, низонинг минтақавий миқёсда кенгайиб кетиш хавфидан огоҳлантиришди.
Испания ташқи ишлар вазирининг баёноти Европанинг урушга нисбатан охирги позицияларидан бири сифатида ўз мамлакатининг қарашини яна бир бор тасдиқлади. Бу позиция Америка ва яҳудий вужуди билан бир сафда туришдан бош тортишнинг энг очиқ ва қатъий позициялардан бири бўлди.
Европанинг бундай позицияси уруш ортидан келиб чиқадиган оғир оқибатлар — хусусан, энергия нархларининг осмонга чиқиши ва янги қочқинлар тўлқинининг пайдо бўлиш эҳтимолидан туғилган хавотирлар сабабли юзага келмоқда. Шу билан бирга, бу ҳолат Америка ва Европа ўртасидаги жарлик нақадар чуқурлашганини, шунингдек, Трампнинг ҳатто энг яқин иттифоқчиларини ҳам Эронга қарши урушга жалб қилишдаги муваффақиятсизлигини кўрсатади. Бу эса, Трамп кучлари урушда сезиларли ғалабага эриша олмаётган, айниқса Эрон томонидан яҳудий вужудига ҳамда Америка базаларига ва минтақадаги энергетика объектларига зарбалар давом этаётган бир пайтда, Трампнинг аҳволини янада мушкуллаштирмоқда.
Ахмад Саъд
