Пайғамбаримизнинг васиятлари йўлимизни ёритувчи шамчироқдир

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Ҳадиси Шариф билан

Пайғамбаримизнинг васиятлари йўлимизни ёритувчи шамчироқдир

Азиз мухлислар, “Ҳадиси Шариф билан” номли рукнимизнинг янги сонини самимий саломлар билан бошлаймиз. Сизларга Аллоҳ Таолонинг саломи, раҳмати ва баракоти бўлсин.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلَاءِ يَعْنِي ابْنَ زَبْرٍ قَالَ: حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي الْمُطَاعِ، قَالَ: سَمِعْتُ الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ، يَقُولُ: قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ، فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً، وَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ، وَذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ، فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ: وَعَظْتَنَا مَوْعِظَةَ مُوَدِّعٍ، فَاعْهَدْ إِلَيْنَا بِعَهْدٍ، فَقَالَ: «عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ، وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ، وَإِنْ عَبْداً حَبَشِيّاً، وَسَتَرَوْنَ مِنْ بَعْدِي اخْتِلَافاً شَدِيداً، فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي، وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ، عَضُّوا عليها بالنواجذ، وَإِيَّاكُمْ وَالْأُمُورَ الْمُحْدَثَاتِ، فَإِنَّ كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ». (سنن ابن ماجه 42)

Абдуллоҳ ибн Аҳмад ибн Башир ибн Закван ад-Димашкий Ирбоз ибн Сариядан ривоят қилади: “Бир куни Аллоҳнинг Расули ﷺ бизга шундай таъсирли насиҳат қилдиларки, ундан қалбларимиз титраб, кўзларимиз ёшга тўлди. Шунда биз: “Эй Аллоҳнинг Расули! Бу худди видолашув насиҳатига ўхшаяпти, бизга яна нимани панд-насиҳат қиласиз?” дедик. У зот шундай дедилар: “Сизларга Аллоҳдан қўрқишни, гарчи бошингларга ҳабаш қул бошлиқ қилиб қўйилса ҳам, қулоқ солиб, итоат қилишни васият қиламан. Сизлар мендан кейин кўплаб ихтилофларга гувоҳ бўласиз. Бас, менинг суннатимни ва тўғри йўлдаги рошид халифаларнинг суннатини маҳкам тутинг ва уларга озиқ тишларигиз билан қаттиқ ёпишинг Динда янги пайдо қилинган бидъатлардан сақланинг, зеро ҳар бир бидъат залолатдир”. (Сунан Ибн Можа, 42).

Энг гўзал сўз – Аллоҳ Таолонинг каломидир, энг тўғри йўл эса У Зотнинг Росули Муҳаммад ﷺнинг йўлидир.

Бу Ҳадиси шариф кўплаб муҳим кўрсатмаларни ўз ичига олади. Саҳобалар (Аллоҳ улардан рози бўлсин), Пайғамбаримиз ﷺнинг бу хутбаларида видолашув ҳидини сезишди. Бу ҳолат уларни ўзлари ва улардан кейинги уммат манфаати учун у зотдан васият қилишларини сўрашга ундади.

Пайғамбаримиз ﷺ уларга ва улардан кейинги барча мусулмонларга энг аввало Аллоҳдан қўрқишни бошқача айтганда, ҳар бир ишда Қудратли Зотни доимо ёдда тутишни васият қилдилар. Ана шунда ҳалол ва ҳаром барча ҳаракатларимизнинг мезонига айланади. Аллоҳдан қўрқиш инсон ва жамият ҳаётини ҳар томонлама, жумладан, фикрлар, туйғулар ва тизимларни ислоҳ қилишга кифоя қилади.

Пайғамбаримиз ﷺ бизга васият қилган яна бир муҳим вазифа – бизни севадиган ва биз уларни яхши кўрадиган ҳамда фуқароларининг ранги ёки ирқига қарамасдан, уларга ғамхўрлик қилиб, Ислом аҳкомларини татбиқ этадиган раҳбарларга қулоқ солиб, итоат этишдир. Албатта, бу душманларимиз бизнинг устимизга мажбуран бошлиқ қилиб қўйган ёки куч билан ҳокимиятни эгаллаб олган кимсаларга ҳам сўзсиз бўйсунишимиз керак дегани эмас. Бундай ҳукмдорлар эшитиб, итоат қилинишга ҳақли эмаслар. Чунки улар бизнинг, динимизнинг ва Роббимизнинг душманлари бўлиб, капиталистларнинг ноқис ақлидан келиб чиққан ва боши берк кўчага бошловчи қонунларини жорий қилишади.

Пайғамбаримиз ﷺ бизга васият қилган учинчи иш эса – динни тушунишда ихтилофлар пайдо бўлиб, ирқчилик, мазҳабчилик ва шахсий келишмовчиликлар кучайган пайтда у зот ﷺнинг суннатини маҳкам тутишдир. Чунки у зот ﷺнинг суннатлари ҳам Қодир Аллоҳ томонидан нозил қилинган ваҳийдир. Биз у зот ﷺнинг улуғ саҳобаларининг (Аллоҳ улардан рози бўлсин), йўлидан юришимиз лозим. Пайғамбаримиз ﷺ айниқса Рошид халифаларни алоҳида таъкидладилар. Чунки улар Аллоҳнинг Элчиси ﷺ вафот этгач, у зотнинг суннатини биринчилардан бўлиб матонат билан маҳкам тутган зотлар эдилар.

Пайғамбаримиз ﷺ Аллоҳнинг динига қарши ёлғон тўқийдиган бидъатчилар чиқишини ва улар Аллоҳ Ўз бандалари учун раво кўрган исломий ҳаёт тарзини бузишдан бошқани кўзламасликларини баён қилдилар. Одамларни Аллоҳнинг қонунларидан чалғитишга уринаётган бу кимсаларнинг – хоҳ билиб, хоҳ билмай қилган – қилмишлари ўзларини ҳам, уларга эргашганларни ҳам адаштирувчи залолатдир.

Пайғамбаримиз ﷺ бизга қолдирган бу васиятларга бугунги кунда қанчалик амал қиляпмиз? Ҳар бир ҳолат учун Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Пайғамбаримиз ﷺ бизга ҳеч бир яхшиликни яширмасдан баён қилиб кетган учун Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Шу сабабли қиёмат куни бепарво ва ялқов кимсалар учун Аллоҳ Таолонинг ҳузурида ҳеч қандай узр ёки баҳона йўқдир.

Аллоҳ таолодан бизни сўзни эшитиб, унинг энг гўзалига эргашадиган бандалари қаторига қўшишини ва Ўз буйруқлари ҳамда Ҳабиби ﷺнинг кўрсатмаларига амал қилишда бизга мадад беришини сўраймиз. Шундагина бизнинг ҳам ва бутун инсониятнинг ҳам аҳволи яхшиланади.

Азиз биродарлар, навбатдаги «Ҳадиси Шариф билан» номли рукнимизгача Аллоҳ Таолонинг паноҳида бўлинг. Сизларга Аллоҳ Таолонинг саломи, раҳмати ва баракоти бўлсин.

Ҳижрий 1448 йил, 10-робиус соний.

Милодий 2026 йил, 22-сентябр.