Одамлар ўртасини ислоҳ қилиш

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Ҳадиси Шариф билан

Одамлар ўртасини ислоҳ қилиш

Азиз мухлислар, “Ҳадиси Шариф билан” номли рукнимизнинг янги сонини самимий саломлар билан бошлаймиз. Сизларга Аллоҳ Таолонинг саломи, раҳмати ва баракоти бўлсин.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَزْدِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: “أَلَا أُخْبِرُكُمْ، بِأَفْضَلَ مِنْ دَرَجَةِ الصِّيَامِ، وَالْقِيَامِ”؟، قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: “إِصْلَاحُ ذَاتِ الْبَيْنِ، وَفَسَادُ ذَاتِ الْبَيْنِ هِيَ الْحَالِقَةُ”. (صحيح بن حبان 5183

Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ал-Аздий бизга Абу Дардодан ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ ﷺ шундай марҳамат қилдилар: «Сизларга тунда нафл намоз ўқиш ва кундузда нафл рўза тутиш даражасидан ҳам улуғроқ бўлган нарсанинг хабарини берайми?» Саҳобалар: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дейишди. У зот ﷺ: «Инсонлар ўртасини ислоҳ қилишдир. Чунки инсонлар ўртасидаги келишмовчилик (динни) қирувчидир», дедилар. (Саҳиҳ Ибн Ҳиббон, 5183-ҳадис)

Азиз биродарлар:

Энг гўзал сўз – Аллоҳ Таолонинг каломидир, энг тўғри йўл эса У Зотнинг Росули Муҳаммад ﷺнинг йўлидир.

Бу муборак ҳадис бизни кўпчилик эътибордан четда қолдирадиган ва лоқайдлик билан унутиб қўядиган Исломнинг энг муҳим мақсадларидан бирига йўналтиради. Кўпчилик одатда нафл рўза тутиш ва нафл намоз ўқиш каби ибодатларни Аллоҳга яқинлашишнинг энг юқори чўққиси деб ҳисоблайди. Бироқ Роббул оламин наздида бу ибодатлардан кам бўлмаган, ҳатто муҳимроқ бўлган ва инсонни энг улуғ мақомларга кўтарадиган бошқа бир масалани, яъни одамлар ўртасини ислоҳ қилишни кўздан қочириб қўйишади.

Бу ҳадиси шариф жамият мустаҳкам, осуда, тинч ва хавфсиз бўлиши учун одамларнинг орасини ислоҳ қилиш қанчалик муҳимлигини ёдга солади. Бу эзгу амал шайтоннинг барча эшикларини ёпади, натижада у инсонлар ўртасига фитна ва келишмовчилик уруғини сепишга йўл топа олмайди. Севимли Пайғамбаримиз ﷺ одамлар ўртасидаги келишмовчилик — уларнинг тинчлигини бузадиган, ҳаётини хавф остига қўядиган ҳамда мўминнинг амалларини йўққа чиқариб, уларни дўзахга етаклайдиган энг ёмон амаллардан бири эканидан огоҳлантирдилар. Ҳатто мўмин инсоннинг илгари тутган нафл рўзалари ва ўқиган нафл намозлари ҳам бундай фитналар олдида фойда бермай қолиши мумкинлигини баён қилдилар. Зеро, одамлар ўртасидаги келишмовчилик — бутун бошли ҳаётни вайрон қилиб, ҳатто қон тўкилишига ҳам сабаб бўлувчи фитналардан биридир.

Аллоҳ Таолодан бизларни ер юзидаги бузғунчиликлар ва фитналардан йироқ қилиб, чинакам ислоҳ қилувчи солиҳлар қаторига қўшишини сўраймиз. Амийн!

Азиз биродарлар, навбатдаги «Ҳадиси Шариф билан» номли рукнимизгача Аллоҳ Таолонинг паноҳида бўлинг. Сизларга Аллоҳ Таолонинг саломи, раҳмати ва баракоти бўлсин.

Ҳижрий 1448 йил, 29-робиус соний.

Милодий 2026 йил, 11-октябрь.