Америка Конгресси Иранга каршы согушту колдойт, ал эми эл ага каршы
Америка Конгресси Иранга каршы согушту колдойт, ал эми эл ага каршы
2026-жылдын 30-июлунда Түркиянын «Анадолу» агенттиги АКШ Конгрессинин демократ мүчөлөрү Иранга каршы согушту токтотуу үчүн добушка коюла турган жаңы мыйзам долбоорун сунуштаганын, бирок республикачылар аны өткөрбөй коюшканын кабарлады.
Комментарий:
Яхудий түзүмү Газада, Ливанда жана башка жерлерде ишке ашырып жаткан кыргындар демократиянын кемчиликтерин жаап турган чоң муз катмарын ээритти. Бүгүн болсо Американын яхудий түзүмү менен биргеликте жүргүзүп жаткан согушу ошол муздун калган бөлүгүн да ээритип, демократиянын боштугу менен кемчиликтерин дагы даана ачып берүүдө. Ошентип, Батыш бир кылымдан ашык убакыт бою даңазалап келген бул түзүмдүн чыныгы жүзү ашкереленди.
Биринчиден, Батыштагы коомдук пикир сурамжылоолору көпчүлүк учурда ишенимдүү экенин айта кетүү керек. Көпчүлүк учурда ар кандай шайлоолордун алдындагы сурамжылоолор жогорку деңгээлде так чыгып, муну кийин шайлоонун жыйынтыктары да ырастап келген.
Экинчиден, америкалыктардын согуштарды тутантпоону каалоосу Трампты шайлоодогу негизги себептердин бири болгон. Бул анын шайлоо өнөктүгүндөгү ураандарынын бири болуп, ал шайлоочуларынын алдында ушул убадасына бекем турушу керек болчу. Ал тургай, Американын мурдагы президенттерин АКШга көптөгөн адам өмүрү менен чоң каражаттарды жоготууга алып келген согуштарды тутанткан деп катуу айыптап келген. Бирок бүгүн Трамп Иран Америкага же анын кызыкчылыктарына эч кандай кол салуу жасабаганына карабастан, ага каршы согуш баштоону каалады. Башкача айтканда, Трамптын согушу коргонуу согушу болгон эмес, демек аны актоого эч кандай негиз жок. Ошентсе да ал согушту баштады. Мындай учурда Конгресс аны токтотушу керек болчу. Чынында эле, бир нече жума мурун Конгресс бул согушту токтоткон. Бирок кийин Трамп Конгресстин мүчөлөрүнө кысым көрсөтүү аркылуу маселени кайрадан добушка койду. Натыйжада Конгресс өзүнүн мурдагы чечимин өзү жокко чыгарды. Ал эми ушул Конгресс дагы элдин өкүлү болуп саналат жана демократиялык жол менен шайланган.
Ошол эле учурда бардык коомдук пикир сурамжылоолору Америка элинин басымдуу бөлүгү согушка кескин каршы экенин көрсөтүүдө. Бирок президент бул согушту каалайт. Ошондуктан ал согушту баштап, аны улантууда. Конгресс да аны менен бирге бул согушту колдоп, аны токтотууну каалаган өз мүчөлөрүнө каршы добуш берүүдө.
Мунун баары демократия бир өрөөндө, ал эми башкаруучулардын иш-аракеттери башка өрөөндө экенин көрсөтөт. Алар өздөрүн элдин өкүлү жана эл тарабынан шайланган деп аташса да, президент шайлоонун алдында согушка каршы экенин жарыялады. Анын партиясындагы Конгресстин мүчөлөрү да шайлоо учурунда ушундай билдирүүлөрдү жасап, андан соң бардык коомдук пикир сурамжылоолору элдин бул согушка каршы экенин көрсөтсө да, ал тургай бул көрүнүш демократтар арасында гана эмес, республикачылардын арасында да байкалганына карабастан ушундай чечим кабыл алынууда. Мунун баары эл менен шайлоонун башкарууга эч кандай тиешеси жок экенин билдирет. Тескерисинче, бул элди алдоо үчүн колдонулган каражат болуп, башкаруучу элдин өкүлү катары көрсөтүлөт да, адамдар ар бир башкаруучуну шайлоо менен алаксып калышат. Андан кийин болсо башкаруу элдин эмес, башкаруучунун каалоосу менен жүргүзүлөт. Элдин пикири коомдук пикир сурамжылоолорунда канчалык ачык көрүнбөсүн, же согуштарга каршы болгону үчүн шайланган башкаруучунун иш-аракеттери кандай болбосун, мунун эч бири башкарууга таасир этпейт.
Ошондой эле Батышта яхудий түзүмүнүн Газада жана Ливанда жасаган кыргындарына карата күчтүү каршылык болгонуна карабастан, Батыш өкмөттөрү яхудий түзүмүн бул кыргындарды ишке ашырышы үчүн курал-жарак жана ок-дары менен камсыздоосун улантып жатышы да акылы бар адамга демократиянын бузук түзүм экенин көрсөтөт. Анын айланасындагы бардык жаркыраган үгүт-насааттар болсо анын чыныгы жүзү ачылып калбашы үчүн адамдардын көзүнө күл чачуудан башка нерсе эмес.
Мына ушул Батыштын түзүмү аз сандагы адамдарга элдин байлыгынын дээрлик баарын өз колуна топтоп, аны өздөрүнүн эсептерине жыйноого мүмкүнчүлүк берет. Ал байлыктан ошол азчылык гана пайда көрөт, ал эми эл болсо андан куру жалак калат.
Билал Ат-Тамимий
