Аң-сезимдеги силкинүү менен ишенимдеги толгоо: дүйнө жаңы тартиптин босогосунда
Аң-сезимдеги силкинүү менен ишенимдеги толгоо: дүйнө жаңы тартиптин босогосунда
Сексенинчи жылдардан берки убакыт ичинде дүйнө күбө болгон окуялар жөн гана өтүп кетүүчү саясий же аскердик кыймылдар эмес. Бул элдердин аң-сезимине ондогон жылдар бою сиңирилген эскирген түшүнүктөр менен идеялардын пайдубалын солкулдаткан силкинүү болду. Биз бүгүн жамааттык аң-сезимдин оңолуу баскычында жашап жатабыз. Мында диктатордук режимдер өзүмчүлдүк жана коркутуу аркылуу орнотууга аракет кылган куралдары кыйрап, алардын ордуна элдин эркиндикке жана кадыр-баркка болгон табигый умтулуусу ачыкка чыгууда.
Элдик колдоо: Жеңилбес калкан
Бүгүнкү күндө биз күбө болуп жаткан өзгөчө бекем туруунун сыры — элдик колдоодо. Бул бекем пайдубал боштондук долбоорлорун жөн гана колдоочу эмес, ал окуянын негизги өзөгүнө айланды. Тажрыйба көрсөткөндөй, аң-сезимдүү коомдук чөйрө бекем туруунун чыныгы булагы. Биз уулун сабырдуулук менен узаткан энени, оор жоготууларга карабай каршылык көрсөтүү жолун тандаган коомду көрдүк. Мына ушул элдик колдоо жеңилгис делген мифти жок кылып, психологиялык жактан сынууну революциялык жалынга айландырды. Бул элдин биримдиги диктатураны жана көз карандылыкты кулатуунун бирден-бир кепилдиги экенин далилдеди.
Каракчылыктын кулашы жана октябрь силкинүүсү
“Аль-Акса ташкыны” операциясы эски тарыхтын эшигин жаап, жаңы доорду ачкан бурулуш чекит болду. Көп жылдар бою эл аралык пропаганда яхудий түзүмүн жана анын артында турган улуу державаларды “жеңилбес күч” катары көрсөтүп келген. Бирок 2023-жылдын октябрындагы окуялар жана андан кийинки өнүгүүлөр бул күчтөрдүн стратегиялык алсыздыгын ачыкка чыгарды. Эми сөз үстөмдүк кылуу жөнүндө эмес, аман калуу жөнүндө болуп калды. Газанын көчөлөрүндө жана жаңы ишенимдин чептеринде мурдагы психологиялык басым жок болду. Кечээ эле бизди аскердик “каракчы” катары коркуткан нерсе, бүгүн Американын алсыздыгы жана жөөттөрдүн коркоктугу тууралуу талдоо темасына айланды. Сириядагы Нава жана Бейт-Жиндеги Харш-ал-Жабилия салгылашууларынан тарта Газадагы эпикалык кармаштарга чейин бир гана чындыкты далилдеди: материалдык күч канчалык чоң болбосун, ал бекем акыйдага жана мабдага таянган демилгелүү лидердин эрки алдында алсыз бойдон калат.
Оор толгоо жана жаңы тартиптин башталышы
Бүгүн аймак жөн гана кризистен өтүп жаткан жок, тескерисинче, тарыхтын жүзүн өзгөртө турган жаңы эл аралык тартиптин толгоосун башынан кечирүүдө. «Аль-Акса ташкынынан» кийинки дүйнө мурдагыдан түп-тамырынан айырмаланат. Бул окуя тактылардын туруктуулугуна жана коопсуздук тең салмактарына болгон эски ишенимдер, жок болуучу үмүттөргө айланды.
Бүгүн биз эки жолдун алдында турабыз: же элдердин эрки сынган шартта Нилден Евфратка чейин аймакты жутууну кыялданган кеңейүү жолу; же эгемендүүлүктүн таңы атып, бүгүн Газа менен Шам келечектеги карта кандай болорун аныктай турган күчкө айланып, тамыры жана мабдасы жок бардык жасалма түзүмдөрдү жулуп таштоо жолу.
Жыйынтык: бир дененин табигый абалы
Шамдын улуулугу жана анын революциясы менен Газа баатырдыгынын биригүүсү – Пайгамбары ﷺ мындай деп сүрөттөгөн үммөт үчүн табигый абал: «مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى».
«Момундардын бири-бирине болгон сүйүүсү, ырайымы жана боорукерлиги бир денеге окшош; эгер анын бир мүчөсү ооруса, калган денеси уйкусуздук жана ысытма менен (жооп берип), аны менен бирге азап тартат».
Бул элдик кыймыл жана өсүп жаткан аң-сезим – иденттүүлүктү кайра кайтарып алуунун табигый нугу. Ага каршы туруу зыян келтирүүчү кумар болот жана аны тандагандарды душмандардын катарына коёт.
Аймак улуу окуяга даярданууда, улуу максаттарга жакындашуу мурдагыдан да жакын болуп калды. Кимде-ким «коркунуч образы» дагы эле коркунучтуу деп ойлосо, ал барактары элдик эрктин жалыны жана талаадагы кармаштар менен күйүп кеткен эски китепти окуп жатат. Элдер өз фитратын кайра кайтарып алышты, эми толук боштондук ишке ашарына аз гана убакыт калды. Жаңы тарых иззат жана кадыр-барк сыясы менен жазылат. Ал Аллах шариятта буйругандай адамдарды чыныгы камкордукка алган мабдаий мамлекетке негизделет. Бул мамлекет адамдарды кулдардын кулчулугунан Раббинин кулчулугуна, ач көз колонизаторлордун караңгылыгынан Исламдын нуруна жана ырайымына алып чыгат. Бул пайгамбарлык минхажы негизиндеги экинчи рошид халифалык мамлекети. Ал Аллахтын каалоосу менен жакында орнойт. Капырлар буга толук ишенишет жана анын кайтып келишин токтотууга аракет кылышууда, ошол эле учурда биз да толук ишенебиз жана Аллах Субханахунун убадасы менен колдоого алынганбыз. Аллах Өз убадасын бузбайт! Бул Пайгамбары ﷺ тарабынан берилген сүйүнчү!
Роя гезити
Устаз Абду ад-Далий (Абу аль-Мунзир)
