Менин үммөтүм жетимиш үч фиркага бөлүнөт

Бисмиллаахи рахмаанир рахиим
Асыл хадис менен
Менин үммөтүм жетимиш үч фиркага бөлүнөт
Урматтуу бир туугандар “Асыл хадис менен” берүүбүздүн жаңы чыгарылышын жакшы салам менен баштайбыз. Аллахтын тынчтыгы, ырайымы жана берекеси сиздер менен болсун.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: “افْتَرَقَتْ الْيَهُودُ عَلَى إِحْدَى أَوْ ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً وَتَفَرَّقَتْ النَّصَارَى عَلَى إِحْدَى أَوْ ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً وَتَفْتَرِقُ أُمَّتِي عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً
Абу Хурайра (р.а)дан риваят: Аллахтын элчиси (ага Алланын салам-салаваты болсун): “Жөөттөр жетимиш бир же жетимиш эки агымга бөлүнүштү, христиандар жетимиш бир же жетимиш эки агымга бөлүнүштү, ал эми менин үммөтүм жетимиш үч агымга бөлүнөт”, – деди.
Бул тууралуу Сунан Абу Дауддун шархы Аун аль-Маъбуд китебинде айтылат:
Бул пайгамбарыбыздын (Ага Аллахтын салам-салаваттары болсун) мужизаларынын бири, анткени ал келечекте боло турган окуяны алдын ала айткан. Аль-Альками мындай деген: Биздин шейхибиз мындай деген: Имам Абу Мансур Абдул-Кахир ибн Тахир ат-Тамими бул хадисти түшүндүрүүчү китеп жазган, анда ал мындай деген:
“Бул хадис менен алектенгендер Пайгамбар (ага Аллахтын салам-салаваттары болсун), фикхтин тармактарында уруксат берилген жана тыюу салынган бөлүмдөрдө айырмаланган айыпталуучу агымдарды айткысы келбегенин билишкен. Тескерисинче, ал тавхиддин негиздери боюнча акыйкат ээлерине каршы болбогондорду сынга алууну көздөгөн. Жакшылык менен жамандыкты аныктоо, пайгамбарлык жана элчилик шарттарында, сахабаларга берилгендик жана бул бөлүмдөргө окшош нерселер, анткени бул маселелерде пикир келишпестик кылгандар биринчи түрдөгүлөрдөн (фикх тармагынан) айырмаланып, бири-бирин каапырлыкка чыгарышат. Анткени фикх тармагында алар бул маселе боюнча өздөрү менен макул болбогондорду каапыр же күнөөкөр деп жарыялабай, талашып-тартышышкан. Ошондуктан, үммөттүн бөлүнүшү жөнүндөгү хадистин чечмелениши ушул түрдөгү пикир келишпестиктерге байланыштуу. Сахабалардын акыркы күндөрүндө Мабад аль-Жухани жана анын жолдоочулары тарабынан Кадария менен талаш-тартыш чыккан. Андан кийин пикир келишпестиктер акырындык менен күчөп, адашкан агымдардын саны жетимиш экиге жеткенге чейин жетет. Жетимиш үчүнчүсү – бул Сүннөт жана Жамаат адамдары, алар нажат таба турган агым.” Цитата бир аз кыскартуу менен аяктайт.
Урматтуу бир туугандар:
Айрымдар бул асыл хадисти ислам үммөттүнүн арасында ислам партияларынын жана жамааттарынын бар экендигин айыптаган деп түшүнүшү мүмкүн. Ал же ислам үммөттүнүн биримдигин бөлүп-жарат деген түшүнүгүнө таянып, партиялуулукка каршы күрөшүүдөн баштайт, же болбосо, бул партиялар менен жамааттардын арасынан нажат таба турган агымды издөөдөн баштайт.
Айкын болушу керек болгон нерсе, бул хадис бул түшүнүктөн абдан алыс. Хадис, Жогорудагы хадистин шархында түшүндүрүлгөндөй, анда негизи ишенимдеги жана диндин негиздериндеги пикир келишпестик болгон бөлүнүү жөнүндө сөз болот. Мунун далили диндин негиздери (усулу), мисалы, элчилерге жана ыйык китептерге ишенүүдөгү талаш-тартыш- жөөттөр менен христиандардын пикир келишпестигинин негизи болуп саналат жана бул көптөгөн аяттарда ачык-айкын көрүнүп турат, мисалы:
Аллах Таала мындай дейт: (وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوْتُواْ الْكِتَابَ إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ)
“Китеп берилгендер өздөрүнө илим келгенден кийин гана өз ара көрө албастыктан улам талашып-тартышышты”.
Кудуреттүү Аллах мындай дейт:
(وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَى عَلَىَ شَيْءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَى لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَى شَيْءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ كَذَلِكَ قَالَ الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ)
“Жөөттөр: “Христиандардын (акыйдада) таянычтары жок”, – дешет, ал эми христиандар: “Жөөттөрдүн (акыйдада) таянычтары жок”, – дешет, бирок экөө тең Китепти окуп жатышат. Ошо сыяктуу эле, билбегендер да ушул сыяктуу сөздөрдү айтышат. Бирок, Аллах Кыямат күнү алардын ортосунда талашып-тартышкан нерселери боюнча өкүм чыгарат”.
Аллах Таала мындай дейт:
(وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِن بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَكُلَّمَا جَاءكُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقاً تَقْتُلُونَ)
“Биз Мусага Китеп бердик жана андан кийин элчилерди жөнөттүк. Биз Мариямдын уулу Исага ачык-айкын далилдер бердик жана аны Ыйык Рух менен колдодук. Качан силерге бир элчи көнүлүңөр каалабаган нерсе менен келсе, силер текебер болдуңар Алардын бир тобун жалганга чыгарып, бир тобун өлтүрдүңөр.
Урматтуу бир туугандар:
Ал эми фикх бутактарындагы айырмачылыктарга келсек, анда эч кандай жаман нерсе жок, анткени сахабалардын доорунда жана андан кийин да бутактардагы айырмачылыктар болгон жана буга көптөгөн мисалдар бар. Ошондуктан, нажат таба турган жетимиш үчүнчү агымга кире турган Хизб ут-Тахрир, Мусулман бир туугандар, Таблиг жана башка ушул сыяктуу жамааттардын үммөт ичинде бар экендиги эч кандай жаман нерсе катары кабыл алынбайт. Тескерисинче, алардын баары, Аллахтын уруксаты менен, мусулман болгондуктан Аллах аларга ыраазы болгон “Аллахтан башка кудай жок, Мухаммад Аллахтын элчиси” тобунан.
Аллах буйруса, келерки “Асыл хадис менен” берүүбүздөн жолугушканга чейин сиздерди Аллахтын камкордугуна, коргоосуна жана коопсуздугуна калтырабыз. Сиздерге Аллахтын тынчтыгы, ырайымы жана берекеси болсун.
1447-х, 12-зулкаада.
2026-ж, 29-апрель.
