Холид ибн валид розияллоҳу анҳунинг исломга кириши
Холид ибн валид розияллоҳу анҳунинг исломга кириши
Ал-Воқидий Холид ибн Валид розияллоҳу анҳудан шундай ривоят қилади: «Оллоҳ менга яхшиликни ирода қилгач, қалбимга Исломни солди ва эс-ҳушимни жойига келтирди. Шунда ўзимга ўзим дедим: Мана, Муҳаммад ﷺ қарши бўлган барча ўринларда ҳозир бўлдим. Қаерда бўлмай ҳақдан юз ўгирдим. Ваҳоланки мен ўзимнинг нотўғри иш устида эканлигимни ва Муҳаммад ﷺнинг ғолиб бўлишини ич-ичимдан ҳис қилар эдим. Расулуллоҳ ﷺ Қурайш билан Ҳудайбияда сулҳ тузиб, Қурайш у кишини қайтиб кетишга кўндиргач, мен ўзимга ўзим дедим: Энди қайси нарса қолди? Қаерга бораман? Нажошийнинг ҳузурига борайми? У ҳам Муҳаммадга эргашди ва унинг асҳоблари унинг ҳузурида тинчлик-омонликда яшамоқдалар-ку, ахир!! Ҳирақлнинг ҳузурига бориб, динимдан чиқиб насронийлик ёки яҳудийлик динига кирайинми? Ажамлар юртида яшайинми? Ёки қолган кишилар билан ўз юртимда яшайверайми? Мен шундай ўйлар билан юрган пайтимда бирдан Расулуллоҳ ﷺ ал-Қазийя (Ҳудайбия) умрасини адо қилиш учун Маккага кирибдилар. Мен йўқ эдим, шунинг учун у кишининг кирганини кўрмадим. Акам Валид Набий ﷺ билан бирга кириб, мени излаб тополмай менга шундай деб мактуб ёзиб юборибди: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Аммо баъд: Мен ақлинг бўла туриб Исломга ақлинг етмаганидан жуда ажабланаман, мен бундан ғалатироқ нарсани кўрмадим! Исломдек диндан бехабар кимсадан ҳам нодонроқ кимса борми ахир?! Расулуллоҳ ﷺ мендан сен ҳақингда сўраб: Холид қаерда? – дедилар. Мен: Уни Оллоҳ келтирсин – дедим. Шунда Пайғамбаримиз ﷺ: «Холиддек киши Исломдан бехабар бўлса-я?! Агар мусулмонлар сафига қўшилиб ғайрат қилганида ва душманни тор-мор қилганида, ўзи учун яхши бўлар эди ва биз уни бошқадан муқаддам қўяр эдик», дедилар. Шундай экан, эй ука, яхшиликни қўлдан бой бермай десанг, тез етиб кел».
Акамнинг мактуби мени йўлга чиқишга ундади, Исломга бўлган рағбатимни зиёда қилди ва Расулуллоҳ ﷺнинг мен ҳақимда сўраганлари мени жуда севинтирди. Ўша куни туш кўрдим. Мен тор, қуриб-қовжираган юртда эмишман. Шундан сўнг кўм-кўк бўлиб яшнаган кенг юртга чиқиб қолибман. Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига боришга қатъий қарор қилганимдан кейин ким билан ҳамроҳ бўлиб кетиш тўғрисида ўйланиб қолдим. Сафвон ибн Умайяга учраган эдим, ҳамроҳ бўлишдан қаттиқ бош тортди ва: Агар ўзимдан бошқа ҳеч ким қолмаган тақдирда ҳам унга ҳечам эргашмас эдим, деди… Шундан сўнг у билан ажрашдик… Икрима ибн Абу Жаҳлга учрадим…. У ҳам менга Сафвон айтган сўзни айтди. Шундан кейин уловимни эгарлатиб йўлга чиқдим. Йўлда Усмон ибн Талҳани учратдим. У ҳамроҳ бўлишга дарҳол рози бўлди. Эрталаб йўлга чиқиб, ал-Ҳидда деган жойга етиб келганимизда Амр ибн Осни учратдик. У: Қаерга йўл олдинглар? – деди. Биз: Исломга кириш ва Муҳаммад ﷺга эргашиш учун йўлга чиқдик, дедик. Шунда у: Мени ҳам шу нарса йўлга чиқишга ундади, деди. Биз бирга ҳамроҳ бўлиб Мадинага кириб бордик. Расулуллоҳ ﷺ келаётганимиздан хабар топиб жуда хурсанд бўлибдилар. Биз қадамимизни тезлатдик ва мен у кишига рўбарў бўлдим… Мен то у кишининг олдига бориб тўхтамагунимча у киши менга табассум билан боқиб туравердилар. Мен у кишига: Эй Оллоҳнинг пайғамбари, деб салом бердим. У киши саломимга очиқ юз билан жавоб қайтардилар. Мен: Оллоҳдан ўзга ҳеч илоҳ йўқ ва албатта сиз Оллоҳнинг расулисиз, деб гувоҳлик бераман, дедим. У киши: Келинг, марҳабо, сизни ҳидоят қилган Оллоҳга ҳамду санолар бўлсин. Мен сизнинг зўр ақлингиз бор деб билар, бу ақл сизни фақат яхшиликка бошлайди, деб умид қилар эдим, дедилар. Мен: Ё Расулуллоҳ, мен кўп ўринларда сизга қарши туриб, ҳақ йўлга юришга кўнмай бўйин товлаган эдим. Бас, Оллоҳга ўша гуноҳларимни мағфират қилишини сўраб дуо қилинг, дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом ўзидан олдинги нарсаларни ўчириб, йўқ қилиб ташлайди», дедилар. Мен: Ё Расулуллоҳ, шундай бўлса ҳам, менинг ҳақимга дуо қилинг, дедим. Пайғамбаримиз: «Оллоҳим, Холид ибн Валиднинг Оллоҳ йўлидан тўсиб, келтирган зарарларини кечириб мағфират қилгин», деб дуо қилдилар. Шундан кейин Усмон ва Амр ҳам келиб Расулуллоҳ ﷺга байъат беришди».
