Мақолалар

Ёлғизлик остонасида қолган Трамп энг қўрқинчли туши билан юзлашмоқда

Ёлғизлик остонасида қолган Трамп энг қўрқинчли туши билан юзлашмоқда

2026 йилнинг ёз мавсумида Дональд Трамп ўзининг сиёсий фаолиятидаги илгари ҳеч қачон кузатилмаган даҳшатли тушни бошдан кечирмоқда. Бу галги хавф ташқи дунёдан келган таҳдид эмас. Шунингдек, у ўзи ёқаётган Эрондаги уруш оловидан ёки ўз қарорларининг оғирлигидан парчаланаётган иқтисодиётдан келиб чиққан хавф ҳам эмас. Аксинча, унинг энг катта хавотири (қўрқинчли туши) Вашингтоннинг қоқ марказида — ўз уйида юз бермоқда.

Кечагина бошқаларни «овлаб келган» Трамп, бугун ўзи «ўлжага» айланди. Чунки у маҳкам тутган зиддиятли ва бўлувчи сиёсати туфайли унинг обрў-эътибори қумга сингган сувдек йўқолиб бормоқда. Ҳар бир янги ижтимоий сўровнома ва ҳар бир навбатдан ташқари сайловлар шуни кўрсатмоқдаки, энди унинг тақдирини нафақат республикачилар, балки мустақил сайловчилар ҳам ҳал қилмоқда.

Дарҳақиқат, Трамп 2026 йилнинг 22 мартида Демократик партияни «Американинг энг ашаддий душмани» деб атаган эди. Ҳатто уруш ҳолатида бўлган Эронга нисбатан адовати ҳам бундан кейинги ўринга тушиб қолди. У ўзининг «Truth Social» тармоғидаги баёнотида: « Эроннинг ўлими билан бир қаторда радикаллашган сўлчилар ва лаёқатсиз Демократик партия ҳам Американинг энг катта душманига айланди», — деб ёзди (Al Jazeera, 22/03/2026).

Сайловчиларни ҳаракатга келтиришга қаратилган бундай баёнотларга қарамай, у бугун ўз ишончни йўқотиб, Республикачилар партиясини Сенатдаги оралиқ сайловларда оғир мағлубиятга етаклаётган даҳшатли воқелик билан юзлашмоқда. Трампнинг обрўйи кескин пасайиб кетди, ҳатто сўровнома натижалари яқинлашиб келаётган инқироздан башорат бермоқда. 2026 йил апрель ойидаги энг сўнгги ижтимоий сўровномаларга кўра, Трампни қўллаб-қувватлаш кўрсаткичи бор-йўғи 35-41 фоизни ташкил этмоқда. Бу Гарри Трумэндан бери ўтган барча президентлар орасидаги энг паст тарихий натижадир. CNN томонидан ўтказилган сўровномага кўра, америкаликларнинг 65 фоизи мамлакатдаги иқтисодий таназзулда айнан Трамп сиёсатини айбламоқда. Бу унинг президентлик даврида қайд этилган энг юқори салбий кўрсаткичдир. (Al Arabiya, 01/04/2026).

Бироқ рақамларнинг энг хавфли жиҳати фақат мухолифат доиранинг кенгайиши билан боғлиқ эмас, аксинча Республикачилар партиясининг ичида ҳам ёриқлар пайдо бўлмоқда. Fox News агентлигининг 2026 йил март ойида ўтказган сўровномасига кўра, республикачилар партияси ичида Трампга қарши чиққанлар 16 фоизга юксалиб, мисли кўрилмаган даражага етган. Партиядошларининг президентга бўлган ишончи эса 2025 йил март ойидаги 92 фоиздан 84 фоизга тушиб қолди (Al Jazeera, 27/03/2026).

 Эҳтимол, Трамп учун энг оғир жудолик — бу ёш республикачилар қалбида унга нисбатан бўлган ишончнинг сўниши бўлди. 45 ёшгача бўлган республикачилар орасида уни қўллаб-қувватлаш кўрсаткичининг пасайиши 23 пунктга етди (Al Arabiya, 01/04/2026).

Бугунги куннинг энг долзарб саволи қуйидагича: Трампнинг машҳурлиги нега бунчалар шиддат билан қулаб бормоқда? Трампни енгилмас қуролларидан ва аввалги шуҳратидан маҳрум этиб, унинг сиёсий ҳаётини қўрқинчли тушга айлантирган учта асосий жиҳат мавжуд:

Биринчиси: Иқтисодиёт… Трампнинг амалга ошмаган ваъдаси ва нархларнинг кўтарилиши:

Трамп 2026 йилни «иқтисодий равнақ йили» қилишга ваъда берган эди, аммо ҳақиқат кутилганидан мутлақо бошқача тус олди. Мамлакатда ишсизлик даражаси 4,7 фоизга кўтарилди, бензин нархи 19 фоизга қимматлаб, мамлакат бўйлаб бир галлон ёқилғи нархи ўртача 3,45 долларга кўтарилди, ҳозирда Эронга қарши уруш туфайли бу кўрсаткич 3,98 долларгача етди (Newsweek, 02/04/2026). Шунингдек, Трамп маъмурияти мамлакатни қамраб олган инфляцияга қарши курашдан ожизлик қилмоқда. Халқнинг ҳукуматга бўлган ишонч даражаси 27 фоизга тушиб, тарихдаги энг паст нуқтага етди. Америкаликларнинг иқтисодий қарорларга бўлган ишончи эса 31 фоизгача камайди.

Иккинчиси: Эронга қарши уруш… Обрўнинг тўкилиши ва маблағнинг совурилиши

Эронга қарши олиб борилаётган уруш АҚШ ғазнасига 12 миллиард доллардан зиёд зарар келтирди ва 8 нафар ҳарбийнинг ҳаётига зомин бўлди (Asharq Al-Awsat, 20/03/2026). Бу омиллар ўз навбатида сайлов жараёнини оғир бир юкка айлантириб қўйди. Сайловчиларнинг 64 фоизи Трампнинг Эрон масаласини ҳал қилиш усулига қарши чиқмоқда, 59 фоизи эса уруш аллақачон қабул қилиб бўлмас чегаралардан ошиб кетган, деган фикрда (Al Jazeera, 27/03/2026). Ушбу норозилик кайфияти можаронинг истиқболига нисбатан тушкунликни янада чуқурлаштирди. Сайловчиларнинг атиги 13 фоизигина уруш бир неча ҳафта ичида якунланишига умид қилмоқда, 35 фоизи эса жанглар бир йилдан кўпроқ давом этишини тахмин қиляпти.

Учинчи: Миграция… Марказий масаладан заифлик нуқтасига:

Миграция масаласи Трампни Оқ уйга етаклаб келган энг муҳим мавзулардан бири эди. Бироқ у бугун заифлик манбаига айланди. Президентлик муддатининг бошида халқ қўлловининг кўрсаткичи юқори бўлган бўлса-да, йирик шаҳарларда депортация амалиётлари кенгайтирилгач, 2025 йилнинг июнь ойидан бошлаб бу кўрсаткич пасая бошлади. Бугунги кунда Трампнинг миграция сиёсатига бўлган хайрихоҳлик бор-йўғи 45 фоиздан ошмайди, аҳолининг 51,6 фоизи эса унинг сиёсатига тиш-тирноғи билан қарши. Энг хавотирлиси шундаки, мустақил сайловчиларнинг Миграция ва божхона хизматига бўлган ишончи ниҳоятда пасайиб кетган.

Америка сиёсатида деярли хато қилмайдиган бир «олтин қоида» бор: Оқ уйни назорат қилаётган партия оралиқ сайловларда ўз ўрнини бой беради. Аммо бу галги йўқотишлар фақат Вакиллар палатаси билан чекланиб қолмаслиги мумкин. Аксинча, республкачилар Сенатдаги устунликни ҳам қўлдан чиқаришлари эҳтимоли катта. Бундай сценарий бир неча ой аввал имконсиз ҳисобланарди (Newsweek, 02/04/2026). Агар хавф остида турган ўринлар харитасига назар ташланса, қуйидаги манзарани кўриш мумкин:

  • Шимолий Каролина: Республикачи сенатор Том Тиллис истеъфога чиққани сабабли, собиқ демократ губернатор Рой Купер пойгага қўшилди ва айни дамда барча сўровномаларда пешқадамлик қилмоқда.
  • Мэн штати: Сенатор Сьюзан Коллинз кескин рақобатга дуч келмоқда. Сўровларга кўра, унинг демократ рақиби Грэм Блатц 44 фоиз овоз билан олдинда бормоқда. Коллинзнинг кўрсаткичи эса 40 фоиз билан ортда қолмоқда.
  • Огайо ва Аляска штатлари: Техас, Айова, Флорида ва Миссисипи каби штатларнинг ҳам рақобат майдонига айланиши энг катта кутилмаган воқеа бўлди. Демократларнинг Сенат кампанияси бўйича раиси Кирстен Гиллибранд таъкидлаганидек: «Партия айни дамда 11 та округда ўринлар сонини ўзгартириш имкониятига эга» (New York Post, 15/03/2026).

«Республикачиларнинг хавотири бежиз эмас. Зеро, 2026 йилнинг январида демократ номзод Тейлор Рехмет рамзий маънога эга бўлган сайлов округидан Техас штати номидан Сенатдаги ўринни қўлга киритди. Ваҳоланки, у атиги икки йил аввал 17 очколик фарқ билан ғалаба қозонган эди».

Ушбу рақамларга қарамай, Трампнинг «қўрқинчли туши» тўлиқ амалга ошмай қолиш эҳтимоли ҳам йўқ эмас. Чунки Демократлар Сенатни бутунлай ўзгартириши учун ҳали олдинда узоқ ва машаққатли йўл турибди. Қолаверса, уларнинг ҳам машҳурлиги сезиларли даражада пасаймоқда. CNN бош таҳлилчиси Гарри Энтен бу вазиятни шундай таърифлайди: «Америкаликларнинг 74 фоизи, жумладан, демократларнинг ўзларининг 55 фоизи ҳам демократик штатлар Конгрессда нотўғри иш олиб боряпти, деб ҳисоблайди». Дарҳақиқат, сенатор Сьюзан Коллинз Трампдан мустақил равишда ўз штати — Мэнда ҳали ҳам катта нуфузга эга.

Бироқ Трамп ва республикачилар дуч келган энг катта хавф тажрибали сиёсий таҳлилчи Майк Мадриднинг сўзларида мужассам: «Умрим бино бўлиб, ҳукмрон партиянинг бугунгидек ёмон тайёргарлик билан сайлов жараёнига кирганини кўрмаганман». У яна шуни қўшимча қилди: «Агар қарши шамол шундай куч билан эсишда давом этса, Американинг «олтин даври» ҳақидаги Трампнинг орзуси, унинг президентлик муддати давридаёқ Америка сиёсати қиёфасини бутунлай ўзгартириб юборадиган сайлов ҳалокатига айланиши мумкин» (Newsweek).

Бу қўрқинчли туш ҳақиқатга айланадими ёки йўқми — буни вақт кўрсатади. Аммо бугун шамол Трампнинг фойдасига эсмаётгани кундек равшан.

Бугун дунё етакчилигини якка ўзининг қўлида жамлаган энг қудратли давлатда кузатилаётган ички низолар — бу аслида унинг ягона ва беқиёс лидерлик марказидан чекиниб, ички зиддиятлар гирдобига ғарқ бўлаётган давлатга айланиб бораётганидан далолатдир. Бундай ҳолат Американи вақтинчалик яккаланиб қолишга олиб келиши ёки ҳатто бир неча қисмларга бўлиб юбориши ҳеч гап эмас. Энг муҳими, янги аср бўсағасида бошқа бир ҳақиқат бўй кўрсатмоқда. Эътибор беринг, бу — Исломий ҳаётни қайта бошлаш йўлида ҳаракат қилаётганларнинг саъй-ҳаракатлари билан амалга ошадиган, ўзининг эски ўрнини, шон-шарафини ва обрў-эътиборини қайта тиклаб, Аллоҳнинг изни ила бўрондан кейин қайта қад ростлайдиган Рошид Халифалик асридир. Ҳар ўтаётган кун Халифалик тонги яқинлашаётганига бўлган ишончимизни мустаҳкамламоқда. Шундай экан, бизнинг вазифамиз — Уммат дарди билан яшаётган ва унинг бирлигини мақсад қилган “Ҳизб ут-Таҳрир” билан елкама-елка туриб, йўлимизни давом эттиришдир. Зеро, бу тушунча Халифалик давлатини Аллоҳнинг изни билан улуғ давлатга айлантиради. Натижада Аллоҳ Субҳанаҳунинг ваъдаси ва Расулининг (с.а.в.) хушхабари амалга ошади: “Сўнгра (яна) пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик бўлади”.

Набил Абдулкарим

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

Back to top button